स्पन्दकारिकाः
Spandakārikāḥ
- 1 yathecchābhyarthito dhātā jāgrato 'rthān hṛdi sthitān / soma-sūryodayaṃ … ଯେପରି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପ୍ରାର୍ଥିତ ଧାତା (ସ୍ପନ୍ଦ) ଜାଗ୍ରତ ଦେହୀର ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିତ ବିଷୟମାନଙ୍କୁ…
- 2 tathā svapne 'py abhīṣṭārthān praṇayasyānatikramāt / nityaṃ sphuṭataraṃ … ସେହିପରି ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ (ସ୍ପନ୍ଦ) — ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଣୟର ଅନତିକ୍ରମଣ ହେତୁ — ମଧ୍ୟରେ (ସୁଷୁମ୍ନା ମଧ୍ୟରେ)…
- 3 anyathā tu svatantrā syāt sṛṣṭis tad-dharmakatvataḥ / satataṃ … ଅନ୍ୟଥା, ତଦ୍ଧର୍ମକତ୍ୱ ହେତୁ ସୃଷ୍ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହୋଇଯିବ — ଯେପରି ଲୌକିକ (ଅଜ୍ଞ) ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପକ୍ଷେ…
- 4 yathā hy artho 'sphuṭo dṛṣṭaḥ sāvadhāne 'pi cetasi … ଯେପରି ସାବଧାନ ଚିତ୍ତରେ ଦୃଷ୍ଟ ଅସ୍ଫୁଟ ବିଷୟ ସ୍ୱୀୟ ବଳର ଉଦ୍ୟୋଗରେ ଭାବିତ ହେଲେ ପୁନଃ ଅଧିକ ସ୍ଫୁଟରୂପେ…
- 5 tathā yat paramārthena yena yatra yathā sthitam / … ସେହିପରି ଯାହା ପରମାର୍ଥତଃ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁରୂପେ ଯେଉଁ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥିତ — ତାହା ସେହି (ସ୍ପନ୍ଦ) ବଳକୁ…
- 6 durbalo 'pi tad ākramya yataḥ kārye pravartate / … ଦୁର୍ବଳ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ;
- 7 anenādhiṣṭhite dehe yathā sarva-jñatādayaḥ / tathā svātmany adhiṣṭhānāt … ଯେପରି ଏ (ସ୍ପନ୍ଦ) ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ ଦେହରେ ସର୍ବଜ୍ଞତା ଆଦି ଗୁଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେହିପରି ସ୍ୱାତ୍ମାରେ…
- 8 glānir viluṇṭhikā dehe tasyāś cājñānataḥ sṛtiḥ / tad-unmeṣa-viluptaṃ … ଗ୍ଲାନି ଦେହର ଲୁଣ୍ଠିକା (ଚୋର), ଏବଂ ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଅଜ୍ଞାନରୁ;
- 9 eka-cintā-prasaktasya yataḥ syād aparodayaḥ / unmeṣaḥ sa tu … ଏକ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରସକ୍ତ (ବ୍ୟକ୍ତି)ର ଯାହାଠାରୁ ଅନ୍ୟ (ଚିନ୍ତା)ର ଉଦୟ ହୁଏ, ତାହାକୁ ଉନ୍ମେଷ ବୋଲି…
- 10 ato vindur ato nādo rūpam asmād ato rasaḥ … ଏଥିରୁ (ଉନ୍ମେଷରୁ) ଦେହୀଙ୍କ ପକ୍ଷେ ବିନ୍ଦୁ, ନାଦ, ରୂପ ଓ ରସ ଅଚିରେ କ୍ଷୋଭକ-ଭାବେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
- 11 didṛkṣayeva sarvārthān yadā vyāpyāvatiṣṭhate / tadā kiṃ bahunoktena … ଯେତେବେଳେ ଦର୍ଶନର ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା (ସ୍ପନ୍ଦ) ସର୍ବ ଅର୍ଥକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି ଅବସ୍ଥିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଅଧିକ…
- 12 prabuddhaḥ sarvadā tiṣṭhej jñānenālokya gocaram / ekatrāropayet sarvaṃ … ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ସର୍ବଦା ଜାଗ୍ରତ ରୁହନ୍ତୁ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଗୋଚର (ବିଷୟସମୂହ)କୁ ଅବଲୋକନ କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ…
- 13 śabda-rāśi-samutthasya śakti-vargasya bhogyatām / kalā-vilupta-vibhavo gataḥ san sa … କଳା (ସୀମିତକାରୀ ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ବିଭବ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇ ଯିଏ ଶବ୍ଦରାଶିରୁ ସମୁତ୍ଥିତ ଶକ୍ତିବର୍ଗର…
- 14 parāmṛta-rasāpāyas tasya yaḥ pratyayodbhavaḥ / tenāsvatantratām eti sa … ତାହାଙ୍କଠାରେ ଯେଉଁ ପ୍ରତ୍ୟୟର ଉଦ୍ଭବ — ତାହା ପରମ ଅମୃତ-ରସର ଅପାୟ (ହାନି);
- 15 svarūpāvaraṇe cāsya śaktayaḥ satatotthitāḥ / yataḥ śabdānuvedhena na … ଏବଂ ତାହାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପର ଆବରଣ ପାଇଁ (ଏହି) ଶକ୍ତିମାନେ ସତତ ଉତ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, କାରଣ ଶବ୍ଦର ଅନୁବେଧ ବିନା…
- 16 seyaṃ kriyātmikā śaktiḥ śivasya paśu-vartinī / bandhayitrī sva-mārgasthā … ଶିବଙ୍କର ଏହି କ୍ରିୟାତ୍ମିକା ଶକ୍ତି ପଶୁ (ବଦ୍ଧ ଜୀବ)ରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ହୋଇ ବନ୍ଧନକାରିଣୀ;
- 17 tan-mātrodaya-rūpeṇa mano-'haṃ-buddhi-vartinā / pury-aṣṭakena saṃruddhas tad-utthaṃ pratyayodbhavam // ତନ୍ମାତ୍ରମାନଙ୍କର ଉଦୟ-ରୂପ, ମନ-ଅହଂ-ବୁଦ୍ଧି ରୂପେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁର୍ଯଷ୍ଟକ (ଅଷ୍ଟ-ପୁରୀ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀର)…
- 18 bhuṅkte para-vaśo bhogaṃ tad-bhāvāt saṃsared ataḥ / saṃsṛti-pralayasyāsya … ପରବଶ ହୋଇ ସେ ଭୋଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି;
- 19 yadā tv ekatra saṃrūḍhas tadā tasya layodayau / … କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ (ସେ) ଏକ (ତତ୍ତ୍ୱ)ରେ ସଂରୂଢ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାହାର (ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରର) ଲୟ ଓ…