स्पन्दकारिकाः
Spandakārikāḥ
- 1 yathecchābhyarthito dhātā jāgrato 'rthān hṛdi sthitān / soma-sūryodayaṃ … യഥേച്ഛം പ്രാർത്ഥിക്കപ്പെട്ട ധാതാവ് (പരിപാലകൻ-സ്പന്ദം) ജാഗ്രദവസ്ഥയിലുള്ള ദേഹിക്ക്…
- 2 tathā svapne 'py abhīṣṭārthān praṇayasyānatikramāt / nityaṃ sphuṭataraṃ … അതുപോലെ സ്വപ്നത്തിലും, പ്രണയത്തിന്റെ (ഭക്തന്റെ പ്രാർത്ഥനയുടെ) അനതിക്രമത്താൽ,…
- 3 anyathā tu svatantrā syāt sṛṣṭis tad-dharmakatvataḥ / satataṃ … അല്ലെങ്കിൽ, അതിന് (സ്പന്ദത്തിന്) സൃഷ്ടി തദ്ധർമ്മകത്വം നിമിത്തം സ്വതന്ത്രമായിത്തീരും —…
- 4 yathā hy artho 'sphuṭo dṛṣṭaḥ sāvadhāne 'pi cetasi … സാവധാനചിത്തത്തിൽ പോലും അസ്ഫുടമായി കാണപ്പെട്ട അർത്ഥം എങ്ങനെ സ്വബലത്തിന്റെ ഉദ്യോഗത്താൽ…
- 5 tathā yat paramārthena yena yatra yathā sthitam / … അതുപോലെ പരമാർത്ഥമായി ഏതുകൊണ്ടും എവിടെയും എങ്ങനെയും സ്ഥിതമായ ഏതൊന്നുണ്ടോ, അത് ആ…
- 6 durbalo 'pi tad ākramya yataḥ kārye pravartate / … ദുർബലനായവൻ പോലും ആ (സ്പന്ദത്തെ) ആക്രമിച്ച് കാര്യത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു;
- 7 anenādhiṣṭhite dehe yathā sarva-jñatādayaḥ / tathā svātmany adhiṣṭhānāt … ഇതിനാൽ (സ്പന്ദത്താൽ) അധിഷ്ഠിതമായ ദേഹത്തിൽ സർവജ്ഞത ആദിയായവ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, സ്വാത്മാവിൽ…
- 8 glānir viluṇṭhikā dehe tasyāś cājñānataḥ sṛtiḥ / tad-unmeṣa-viluptaṃ … ദേഹത്തിലെ ഗ്ലാനി (തളർച്ച) ഒരു കവർച്ചക്കാരിയാണ്;
- 9 eka-cintā-prasaktasya yataḥ syād aparodayaḥ / unmeṣaḥ sa tu … ഏകചിന്തയിൽ പ്രസക്തനായവന് മറ്റൊരു ചിന്തയുടെ ഉദയം എവിടെനിന്നുണ്ടാകുന്നുവോ — അതാണ് ഉന്മേഷം…
- 10 ato vindur ato nādo rūpam asmād ato rasaḥ … ഇതിൽനിന്ന് (ഉന്മേഷത്തിൽനിന്ന്) ബിന്ദുവും, ഇതിൽനിന്നു നാദവും, ഇതിൽനിന്നു രൂപവും,…
- 11 didṛkṣayeva sarvārthān yadā vyāpyāvatiṣṭhate / tadā kiṃ bahunoktena … ദർശിക്കാനുള്ള അഭിലാഷത്തോടെ (സ്പന്ദം) സർവാർത്ഥങ്ങളെയും വ്യാപിച്ച് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ —…
- 12 prabuddhaḥ sarvadā tiṣṭhej jñānenālokya gocaram / ekatrāropayet sarvaṃ … പ്രബുദ്ധനായവൻ സർവദാ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കണം;
- 13 śabda-rāśi-samutthasya śakti-vargasya bhogyatām / kalā-vilupta-vibhavo gataḥ san sa … ശബ്ദരാശിയിൽനിന്ന് (വർണമാലയിൽനിന്ന്) ഉദ്ഭവിച്ച ശക്തിവർഗ്ഗത്തിന്റെ ഭോഗ്യഭാവത്തിലെത്തി,…
- 14 parāmṛta-rasāpāyas tasya yaḥ pratyayodbhavaḥ / tenāsvatantratām eti sa … അവനു പ്രത്യയങ്ങളുടെ (മാനസികസങ്കൽപങ്ങളുടെ) ഉദ്ഭവം പരാമൃതരസത്തിന്റെ അപായ(നഷ്ട)മാകുന്നു;
- 15 svarūpāvaraṇe cāsya śaktayaḥ satatotthitāḥ / yataḥ śabdānuvedhena na … അവന്റെ സ്വരൂപത്തെ മറയ്ക്കാൻ ഈ ശക്തികൾ സദാ ഉത്ഥിതരായിരിക്കുന്നു;
- 16 seyaṃ kriyātmikā śaktiḥ śivasya paśu-vartinī / bandhayitrī sva-mārgasthā … ശിവന്റെ ഇതേ ക്രിയാത്മികശക്തി, പശുവിൽ (ബന്ധിതാത്മാവിൽ) വർത്തിക്കുമ്പോൾ ബന്ധനകാരിണിയാകുന്നു;
- 17 tan-mātrodaya-rūpeṇa mano-'haṃ-buddhi-vartinā / pury-aṣṭakena saṃruddhas tad-utthaṃ pratyayodbhavam // തന്മാത്രകളുടെ ഉദയസ്വരൂപമായി മനസ്സ്, അഹങ്കാരം, ബുദ്ധി ഇവയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന…
- 18 bhuṅkte para-vaśo bhogaṃ tad-bhāvāt saṃsared ataḥ / saṃsṛti-pralayasyāsya … പരവശനായവൻ ഭോഗത്തെ അനുഭവിക്കുന്നു;
- 19 yadā tv ekatra saṃrūḍhas tadā tasya layodayau / … എന്നാൽ എപ്പോൾ ഏകത്തിൽ സംരൂഢനായി (ദൃഢമായി പ്രതിഷ്ഠിതനായി) അവൻ അതിന്റെ (പുര്യഷ്ടകത്തിന്റെ)…