शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 atha cet sarvabhāvānāṃ na vinā tattvamekakam | samanvayo'sti … ਹੁਣ ਜੇ (ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ): ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨ੍ਵਯ (ਮੇਲ) ਇੱਕ ਅਦੁਤੀ ਤੱਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ (ਟਿਕਦਾ) — ਇਉਂ…
- 2 tadapi sarvadāstīha tadarthamiha varṇyate | yathā sarveṣu bhāveṣu … ਉਹ (ਏਕਤਾ) ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ;
- 3 na jātucidvibheditvaṃ tathā tadupakarṇyatām | cittvāt sarvapadārthānāṃ viśeṣaḥ … ਕਦੇ ਵੀ (ਅਸਲ) ਭੇਦ-ਯੁਕਤਤਾ ਨਹੀਂ — ਇਸ ਨੂੰ ਇਉਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ: ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ)…
- 4 vibhedeṣvapi tadvyāptyābhedeṣvapyekatā sthitā | icchāvantaḥ sarva eva vyāpakāśca … ਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ — ਅਤੇ ਅਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ — ਏਕਤਾ ਉਸ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਵਿਆਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਹੀ…
- 5 amūrtāśca tathā sarve sarve jñānakriyātmakāḥ | prabhavaśca tathā … ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅਮੂਰਤ ਹਨ;
- 6 sarve svātmaparicchedavanto nityamavasthitāḥ | vikāsāhlādavantaśca sarve nirvṛtiyoginaḥ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਪਰਿਛੇਦ (ਆਤਮ-ਸੀਮਾਂਕਣ) ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨਿੱਤ ਸਥਿਤ;
- 7 ghaṭādīnāṃ samastānāmicchāderalpatāsti cet | anyatra dehe sarpādau dīpādau … ਜੇ (ਇਹ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰੋ ਕਿ) ਸਾਰੇ ਘੜੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਆਦਿ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ (ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਹ) ਕਿਤੇ ਹੋਰ —…
- 8 svalpatejasi dārḍhyādvā sarvatra śivatulyatā | bhavedicchādiviṣaye sarvatra pravisāriṇī ਮੱਧਮ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਾਂ (ਅਗਨੀ ਦੀ) ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਕਾਰਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ;
- 9 duḥkhādinā viśeṣaścet tatrāpyaśivatā naca | duḥkhe'pi pravikāsena duḥkhārthe … ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਭੇਦ (ਪੈਂਦਾ) ਹੈ — ਉੱਥੇ ਵੀ ਅ-ਸ਼ਿਵਤਾ ਨਹੀਂ;
- 10 dṛśyate bandhanaṃ teṣu dhṛtiḥ kīṭādike tathā | nirvṛtyā … (ਕਿਉਂਕਿ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਬੜਨਾ (ਮੋਹ) ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀੜੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧ੍ਰਿਤੀ…
- 11 atha ceccidvatāmetadvaktuṃ yuktaṃ kadācana | pṛthivyāderhi mūrtasya ghaṭādervā … ਹੁਣ ਜੇ (ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰੇ): ਇਹ (ਇੱਛਾ, ਆਨੰਦ ਆਦਿ ਦਾ ਆਰੋਪ) ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿਤ-ਵਾਲੇ (ਚੇਤਨ) ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ…
- 12 naivaṃ ghaṭasya caitanyamasti jñānāt svakarmaṇi | nājñātvā kartumiṣyeta … ਇਉਂ ਨਹੀਂ: ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੇਤਨਤਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ (ਉਸ ਦੇ) ਗਿਆਨ ਕਾਰਨ;
- 13 prakāśajñānajananājjanaḥ kartā jaḍe katham | jaḍena vyajyate nāpi … ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਕਰਤਾ ਹੈ;
- 14 cetanecchāvaśādbāhyasampatterajaḍaḥ katham | tiṣṭhatyādikriyāyāṃ hi kartṛtvaṃ na jaḍo … ਕਿਉਂਕਿ (ਹਰ) ਬਾਹਰੀ ਨਤੀਜਾ ਚੇਤਨ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵੱਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ (ਕਰਤਾ) ਅ-ਚੇਤਨ ਕਿਵੇਂ (ਹੋਵੇ)?
- 15 kartṛtvamupacārāccet kriyāyā apyasatyatā | prayojyatvamathocyeta pravṛttaṃ hi pravartate ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ ਉਸ ਦਾ) ਕਰਤ੍ਰਿਤ੍ਵ (ਕੇਵਲ) ਉਪਚਾਰ (ਲਾਖਣਿਕ) ਨਾਲ (ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ) ਹੈ — ਤਾਂ ਕਿਰਿਆ ਵੀ…
- 16 jānan kartāramātmānaṃ ghaṭaḥ kuryāt svakāṃ kriyām | ajñāte … ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਘੜਾ ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ;
- 17 svakarmaṇi mamaitattadityajñānānna ceṣṭanam | kūlaṃ pipatiṣati gorvyavahāraḥ prasiddhyati ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ 'ਇਹ ਮੇਰਾ (ਕਰਨਾ) ਹੈ' ਅਜਿਹੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਚੇਸ਼ਟਾ ਨਹੀਂ;
- 18 ghaṭāderbhavatā jñātamācaitanyaṃ kathaṃ yadi | ceṣṭonmeṣādyabhāvāttanmūrcchite kiṃ kariṣyasi ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਘੜੇ ਆਦਿ ਦੀ ਜੜਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ (ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)?
- 19 prāṇādyunmeṣavirahādabhivyaktaṃ nu kasya tat | sarvacaitanyavāde tu cārvāko'tra … ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਦੇ ਉਨਮੇਸ਼ (ਹਿਲਜੁਲ) ਦੇ ਅਭਾਵ ਤੋਂ — ਉਹ (ਕਥਿਤ ਜੜਤਾ) ਆਖ਼ਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ…
- 20 pratyekaṃ paramāṇau ceccaitanye'nekacetanāḥ | ghaṭādayaḥ prasajyante pramāṇukathā nahi ਜੇ (ਇਹ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰੋ ਕਿ) ਚੇਤਨਾ ਹਰ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਤਾਂ ਘੜੇ ਆਦਿ (ਹਰ ਇੱਕ) ਅਨੇਕ…
- 21 tathā vā śivatattvasya sambhūterathavātathā | ekaikaśo'sti caitanyamanabhivyaktarūpakam ਜਾਂ ਇਉਂ — ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤਵ ਦੇ (ਆਪਣੇ-ਆਪ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ, ਭਾਵੇਂ ਇਉਂ ਜਾਂ ਉਉਂ — ਹਰ ਇੱਕ (ਵਸਤੂ) ਵਿੱਚ…
- 22 itaśca te'pi cidvantaḥ svātmani jñānayogataḥ | svayameva na … ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ (ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ) ਉਹ ਵੀ ਚਿਤ-ਵਾਨ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ;
- 23 nānyathā grahaṇaṃ teṣāṃ devadattena cedbhavet | devadatto'tra kiṃ … (ਅਤੇ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ (ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਉਹ ਦੇਵਦੱਤ…
- 24 golakaṃ na prayātīha śakteravyatirekataḥ | śaktimadbhogatāyāṃ vā tatraiva … ਇੱਥੇ ਅੱਖ ਦਾ ਗੋਲਕ (ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਲ) ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ;
- 25 ātmano vyāpakatvena śarīre vyarthatā bhavet | jaḍatvādathavā śaktastacchaktyā … ਆਤਮਾ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ (ਦਾ ਤੰਤਰ) ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ;
- 26 purā śakterānayane cakṣuḥ śaktaṃ na veti vā | … (ਅਤੇ ਪੁੱਛੋ:) ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ (ਵਿਸ਼ੇ ਤਕ) ਲਿਆਉਣ (ਦੀ ਕਿਰਿਆ) ਵਿੱਚ, ਕੀ ਅੱਖ ਸ਼ਕਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
- 27 prākśakteratha sāmarthyaṃ śakteḥ śaktatvamāpatet | manaso naca bāhye'sti … ਫਿਰ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (ਚਾਹੀਦੀ), ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ (ਹੋਰ) ਸ਼ਕਤ ਹੋਣਾ ਆ ਪਵੇਗਾ (ਅਤੇ ਇਉਂ…
- 28 śaktirghaṭe'tra kiṃ kuryāgṛhitvāntarathāviśet | budhnodarādikaṃ tattu gṛhītvā naca … ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਥੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
- 29 tathākāraguṇatvānna dravyācca calanaṃ pṛthak | śakternacāpi tajjñānaṃ yena … ਕਿਉਂਕਿ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸ਼ਕਤੀ) ਉਸ (ਮੂਰਤ) ਆਕਾਰ ਦਾ ਗੁਣ (ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ) ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦ੍ਰਵਯ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕੋਈ…
- 30 antarviṃśati cecchaktirantarapyupalambhanam | apraveśānna manasaḥ sambandha upapadyate ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਸ਼ਕਤੀ (ਵਸਤੂ ਦੇ) ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਤਾਂ ਉਪਲਬਧੀ (ਗ੍ਰਹਿਣ) ਵੀ (ਵਸਤੂ ਦੇ) ਅੰਦਰ…
- 31 vibhutvenendriyāṇāṃ te kiṃ vṛthaiva śarīratā | cakṣuṣā cedarpitaṃ … ਆਤਮਾ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਸਰੀਰ-ਤੰਤਰ ਨਿਰਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ?
- 32 tadātmanyaparokṣatve bhavedāptavacaḥ sphuṭam | ye vikalpāḥ śaktigatāste'pyāyānti manaḥ … (ਪਰ) ਜੇ ਉਹ (ਵਿਸ਼ਾ) ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਪਰੋਕਸ਼ (ਸਾਕਸ਼ਾਤ) ਹੈ, ਤਾਂ (ਉਹ ਸੌਂਪਣਾ) ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ…
- 33 cakṣūraśmigamatvaṃ cet sa pratyakṣo'rkaraśmivat | bhāvānāṃ pratibimbatva ātmano'pi … ਜੇ (ਮੰਨੋ ਕਿ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਰਸ਼ਮੀ (ਅੱਖ ਦੀ ਕਿਰਨ) ਜਾਂਦੀ ਹੈ — (ਤਾਂ) ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤੱਖ…
- 34 pratibimbeṣvasatyatvādamūrteṣveṣvagocarāt | tasmādghaṭaḥ svamātmānamavagacchannavasthitaḥ (ਕੋਈ ਸੰਗਤੀ ਨਹੀਂ,) ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਅਸਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮੂਰਤ (ਆਤਮਾ) ਵਿੱਚ ਇਹ (ਮੂਰਤ ਵਸਤੂਆਂ)…
- 35 tadaikyāttaccakṣuṣaiva prakriyā cet kathaṃ sthitā | tathā śivasya … ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਸੇ ਅੱਖ ਦੁਆਰਾ (ਆਤਮਾ ਨਾਲ) ਏਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ (ਹੁੰਦੀ) ਹੈ — (ਤਾਂ…
- 36 andhāderanyadṛṣṭyātra ghaṭaḥ kiṃ prathate na cet | śivatvasya … (ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰੇ:) ਕੀ ਘੜਾ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੇ (ਸਾਥੀ) ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੀ,…
- 37 icchāvattvamanenaiva nyāyenāsya nijāṃ kriyām | anicchurna karotyevamata evāsti … ਇਸੇ ਨਯਾਯ (ਤਰਕ) ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇੱਛਾ-ਵਾਨ ਹੋਣਾ (ਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ) ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ (ਕਰਦਾ ਹੈ);
- 38 nānirvṛtau pravarteta sphuṭe jñānakriye sthite | karmaprabhavanatvāttatprabhutvamavadhāryate ਕੋਈ ਨਿਰਵ੍ਰਿਤੀ (ਆਨੰਦ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ;
- 39 svacchākarmavimarśena svecchākarmatvamādṛtam | sarve padārtharūpeṇa sāmānyenārthavattayā ਸ੍ਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰਮ ਦੇ ਆਮਰਸ਼ (ਪ੍ਰਤਿਫਲਨ) ਦੁਆਰਾ, (ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ) ਸ੍ਵੈ-ਇੱਛਤ ਕਰਮ ਦਾ ਹੋਣਾ…
- 40 vyāpakā vyapadiśyante svakāryavyāpanādatha | yadi te na svayaṃgrāhyā … ਵਸਤੂਆਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਵਿਆਪਣ ਕਾਰਨ ਵਿਆਪਕ ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ;
- 41 bāhyāvayavatadyogāttadantaraviyogataḥ | paṭo gṛhītaḥ sakala iti na syāt … ਬਾਹਰੀ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਤੋਂ, ਤੇ (ਉਸ ਦੇ) ਅੰਦਰਲੇ (ਅੰਗਾਂ) ਤੋਂ ਅਲਗਾਉ ਕਾਰਨ, 'ਕੱਪੜਾ ਸਮੁੱਚਾ ਗ੍ਰਹਿਣ…
- 42 sarvajñatvamapraveśādvyavadhānādiyogataḥ | nacānyāvayavatvena tadanyeṣvanumānatā (ਸਮੁੱਚੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ) ਸਰਵਗਯਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ (ਅੱਖ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ) ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ…
- 43 na cānyāvayavaiḥ sārddhaṃ sambandhagrahaṇaṃ purā | tasmānnānyena gṛhyante … ਨਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ (ਦਿਸਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ) ਬਾਕੀ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ (ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ) ਹੈ;
- 44 tatsthāna eva tajjñānā saṃvideṣā vimṛśyatām | nacāpyastyanumānena pareṣāṃ … ਇਹ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ: ਇਹ ਸੰਵਿਦ (ਚੇਤਨਾ) ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ (ਵਸਤੂ) ਨੂੰ ਠੀਕ ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ (ਜਿੱਥੇ ਵਸਤੂ…
- 45 dhūmāttatra gṛhītaṃ kiṃ sāmānyaṃ naiva gṛhyate | agrāhyatvāttasya … ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਕੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਇਆ?
- 46 deśo'pi na gṛhīto'tra dhūmalekhānurūpataḥ | nacāpi nimne hrasve … ਨਾ ਹੀ ਇੱਥੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਰੇਖਾ ਅਨੁਸਾਰ (ਅਗਨੀ ਦਾ ਠੀਕ) ਸਥਾਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ;
- 47 atrāpi kvāpi vāstīti kalpanā kalpanaiva hi | yatra … '(ਅਗਨੀ) ਇੱਥੇ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਤੇ (ਹੋਰ)' ਅਜਿਹੀ ਕਲਪਨਾ ਨਿਰੀ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 'ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਧੂੰਆਂ…
- 48 tatrākāśe sthito dhūmo na vahneḥ kaṇamātrakam | dhūmena … ਉੱਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਧੂੰਆਂ ਅਗਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਣ ਵੀ ਨਹੀਂ;
- 49 tadbudhnāvayavairvātha te'pi yāntyūrdhvatāṃ kṣaṇāt | budhnastairnaca sambaddhaḥ kadāciccakṣuṣo … ਜਾਂ (ਜੇ ਕਹੋ ਕਿ ਅਗਨੀ) ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਾਲੇ ਅੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ (ਅਨੁਮਿਤ ਹੈ) — ਉਹ ਵੀ ਖਣ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ…
- 50 sambandho grahakāle tu nacordhvāvayavairbhavet | vahnerdūratarasthityā vahniśliṣṭeṣvalakṣyatā ਪਰ (ਧੂੰਏਂ ਦੇ) ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਖਣ ਵਿੱਚ (ਅਗਨੀ ਦਾ) ਉੱਪਰਲੇ (ਧੂੰਏਂ ਦੇ) ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ…
- 51 nacāpi vahnirjanakaḥ kāṣṭheṣveva hi darśanāt | ata eva … ਨਾ ਹੀ ਅਗਨੀ (ਇੱਕੋ-ਇੱਕ) ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਜਨਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ (ਧੂੰਆਂ ਕੇਵਲ ਸਿੱਲ੍ਹੀ) ਲੱਕੜ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉੱਠਦਾ…
- 52 sannidhānādathāgneśca cullyādeḥ sannidhirna kim | dhūmena janyate jñānaṃ … ਜਾਂ ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ ਇਹ) ਅਗਨੀ ਦੀ ਸੰਨਿਧੀ (ਨੇੜਤਾ) ਤੋਂ ਹੈ — (ਤਾਂ) ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਆਦਿ ਦੀ ਸੰਨਿਧੀ ਕਿਉਂ ਨਾ…
- 53 kutra te'nyatra dṛṣṭatvāttaddṛṣṭeragnidṛṣṭatā | atreti dharmitā kasya parvatādau … ਤੇਰੇ ਲਈ (ਅਗਨੀ) ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
- 54 tatsāmastyasyāgrahaṇādadṛṣṭe dharmitā kutaḥ | dṛṣṭaścet sarvaghaṭavattadaṅgasyāgnidarśanam ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਮਸਤ੍ਵ (ਸਮੁੱਚਤਾ) ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਅ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ (ਸਮੁੱਚੇ) ਵਿੱਚ ਧਰਮੀ-ਪਨ…
- 55 svārthānumānaṃ naivaṃ cenna śabdairantare sthitam | agnireṣo'tra dhūmo … ਜੇ (ਇਹ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰੋ ਕਿ) ਸ੍ਵਾਰਥ-ਅਨੁਮਾਨ (ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨ) ਇਉਂ (ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ) ਬਣਿਆ ਨਹੀਂ — (ਤਾਂ…
- 56 eṣa ityapadiśyeta tajjñānaṃ janayet katham | karaṇatve kartrapekṣā … (ਭਾਵੇਂ) ਉਸ ਨੂੰ 'ਇਹ' ਕਹਿ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ (ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਉਸ (ਅਗਨੀ) ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ…
- 57 vahnestu tatrāpekṣyatve janakatvaṃ vyavasthitam | yacca yadviṣayaṃ jñānaṃ … ਪਰ ਅਗਨੀ ਦਾ, ਜੇ ਉਹੀ ਉੱਥੇ (ਸੱਚਮੁੱਚ) ਅਪੇਕਸ਼ਿਤ (ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਯੋਗ) ਹੈ, ਤਾਂ (ਗਿਆਨ ਦਾ) ਜਨਕ ਹੋਣਾ ਸਥਿਤ…
- 58 dhūmādagnipratītiśca na cāyaṃ niyamaḥ sthitaḥ | kakṣabhūrjādijo vahnirguhākāre … ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ — ਇਹ (ਕਥਿਤ) ਨਿਯਮ (ਵੀ) ਸਥਿਤ ਨਹੀਂ;
- 59 mahāntaṃ dhūmamutpādya tatkālaṃ vāriṇā hataḥ | tatra kevaladhūmāsthā … ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧੂੰਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸੇ ਖਣ ਜਲ ਨਾਲ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ;
- 60 tasmāttadvyapadeśe na vahniḥ svaṃ vinivedayet | vīkṣyātmanā tathātmānaṃ … ਇਸ ਲਈ ਉਸ (ਅਨੁਮਾਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੁਆਰਾ) ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਣਾ ਸਕਦੀ;
- 61 etayaiva diśā dūṣyaṃ svabhāvādyamasaṃśayam | parānumāne pakṣādau dharmāderbhedyabheditā ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ (ਪਹੁੰਚ) ਨਾਲ ਸ੍ਵਭਾਵ ਆਦਿ (ਹੇਤੂਆਂ) ਤੋਂ (ਅਨੁਮਾਨ) ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਖੰਡਨਯੋਗ ਹੈ;
- 62 anumānasyānyathānyairdūṣaṇā pravidhīyate | avasthādeśakālānāmityādibhirudāhṛtaiḥ (ਅਤੇ) ਅਨੁਮਾਨ ਦਾ ਖੰਡਨ ਹੋਰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਅਵਸਥਾ, ਦੇਸ਼ ਤੇ ਕਾਲ ਆਦਿ ਦੇ…
- 63 yatra deśe ca kāle ca pravṛttistatra saṃgamaḥ | … ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ (ਸਫਲ) ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ (ਕਿਰਿਆ) ਹੈ, ਉੱਥੇ (ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਵਸਤੂ ਦਾ) ਮਿਲਾਪ ਹੈ;
- 64 na cāpi sthirabhāvānāṃ kvāpyasti vyabhicāritā | sūryaḥ prakāśakaḥ … ਨਾ ਹੀ ਸਥਿਰ (ਨਿੱਤ) ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵਯਭਿਚਾਰ (ਅਪਵਾਦ) ਹੈ: ਕੀ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ…
- 65 śabdairarthāḥ pratīyante sarvatraivaṃ kva niścayaḥ | sphoṭādarthapratītiśced vyajyate … (ਜੇ) ਅਰਥ ਹਰ ਥਾਂ ਇਉਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਤਾਂ (ਵਸਤੂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੁਤੰਤਰ) ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਿੱਥੇ?
- 66 tasyāpi sarvadeśyatvānniścayaḥ kena labhyate | bhojanāderaceṣṭatve vyavahāravilopitā ਉਸ (ਸਫੋਟ) ਦਾ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਯੋਗ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ?
- 67 anumānaṃ na cāstīti pakṣādirnopayujyate | gopālaghaṭikānyaiśca ghaṭitā na … ਇਉਂ (ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਦੀ ਕਲਪੀ) ਅਨੁਮਾਨ (ਵਾਲੀ ਗੱਲ) ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ;
- 68 na bhāṃḍe śakyate dhūmaḥ praveṣṭuṃ vahnivarjite | tasmādvarṇanikaiveyaṃ … (ਜਿਵੇਂ) ਅਗਨੀ-ਰਹਿਤ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ (ਫਿਰ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ), ਇਸ ਲਈ ਇਹ (ਸਾਰਾ…
- 69 yairuktaṃ siddhasādhyatvaṃ sāmānye tanna dūṣaṇam | atreti tatprayogatvāddigdeśādyairviśeṣitā ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ (ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ) ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਇਹ ਸਾਮਾਨਯ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ-ਸਾਧਯ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ' — ਉਹ ਇੱਥੇ…
- 70 na sarveṣāṃ viśeṣāṇāṃ pratyakṣe'pi bhaved grahaḥ | viśeṣapūrvatādhyakṣe'viśeṣo'styanumānataḥ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ;
- 71 ato nāstyanumānasya dūṣaṇādyaiḥ prabhāṣitaiḥ | tena pūrvoktayā nītyā … ਇਸ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨ ਦਾ ਕੋਈ (ਸੁਤੰਤਰ ਆਧਾਰ) ਨਹੀਂ, ਜੋ ਖੰਡਨ ਆਦਿ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ;
- 72 nāpyāptavacanagrāhyaḥ sāmānyādvā viśeṣataḥ | sāmānyādanumānoktadūṣaṇaṃ tadviśeṣataḥ ਨਾ ਹੀ (ਵਿਸ਼ਾ) ਆਪਤ-ਪੁਰਖ ਦੇ ਵਚਨ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਾਹਯ ਹੈ — ਭਾਵੇਂ ਸਾਮਾਨਯ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ:…
- 73 pratyakṣatvaṃ prasajyeta tathāptatve'pyaniścayāt | svātantryaṃ naca śabdasya racanātvena … (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨਣ ਨਾਲ) ਨਿਰਾ ਪ੍ਰਤੱਖ-ਪਨ ਆ ਪਵੇਗਾ;
- 74 tatrāpi vyañjakāpekṣā syāt parāyattataiva hi | arthāpattyādinā nāpi … ਉੱਥੇ ਵੀ ਅਭਿਵਿਅੰਜਕ (ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ — ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਿਰੀ ਪਰਾਧੀਨਤਾ। ਨਾ ਹੀ…
- 75 pratibhā ca pramāṇatve varṇyamānā na śobhate | kākatālīyarūpatvādaśvādestaraṇādatha ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ (ਅੰਤਰ-ਸੂਝ), ਜਦੋਂ ਇੱਕ (ਅਲੱਗ) ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ —…
- 76 tadaharjātakasyāpi vāsanā sānyajanmajā | tattajjātīyadharmo vā tathājñānasvabhāvatā ਉਸੇ ਦਿਨ ਜੰਮੇ (ਬੱਚੇ) ਵਿੱਚ ਵੀ (ਗਿਆਨ ਦਰਸਾਉਂਦੀ) ਵਾਸਨਾ (ਸੰਸਕਾਰ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਅਤੇ ਉਹ (ਸੰਸਕਾਰ)…
- 77 vyāpakatvācchivatvasya sarvajñatvādbhavedatha | tasmādetacca saṃjñeyaṃ sarvaḥ svātmānamātmanā (ਇਹ ਸਭ) ਸ਼ਿਵਤ੍ਵ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ (ਉਸ ਦੀ) ਸਰਵਗਯਤਾ ਕਾਰਨ (ਹੁੰਦਾ ਹੈ);
- 78 jānannavasthito dūre svargādau niraye'thavā | pratyakṣādiprakriyāyāstathā śivakṛtasthiteḥ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਉਹ (ਇਉਂ) ਦੂਰ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ — ਸੁਰਗ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ;
- 79 nautarabhrāntināśādau samyagdṛṣṭisamudgamāt | yamasainikasaddṛṣṭidharādeścalanodgamāt (ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸਰਵਗਯਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ) ਪੱਤਣ ਪਾਰ ਕਰਨ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਭ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ (ਹੁੰਦੀ ਹੈ),…
- 80 bhūkampanācca śeṣādicalanāccenna sarvataḥ | gamāgamena vāyavādeḥ kānyā bhavati … ਅਤੇ (ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਕਿ) ਕੀ (ਇਹ) ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ, ਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਿ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਤੋਂ (ਹੁੰਦਾ ਹੈ) — (ਅਸੀਂ…
- 81 sarvatra devatātmatvājjaḍeṣvapyupavarṇitā | potādeścedupāyena dṛṣṭe dīpādyupāyatā ਹਰ ਥਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ (ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ) ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੜ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੇਤਨਾ…
- 82 tatra cet suprasiddhatve tathā tatra prasiddhitaḥ | tulyakālaṃ … ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਉੱਥੇ (ਦੀਵੇ ਵਿੱਚ) ਉਹ (ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਚੇਤਨਾ) ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ…
- 83 taddeśatvaṃ punaḥ kasmāditi cettattathāgrataḥ | bhāvā mūrtāḥ sarva … ਜੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ 'ਉਸ ਦਾ ਉਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਕਿਸ ਤੋਂ?
- 84 jñeyā avayavenaite yāvadyāvadadarśanāḥ | aṇūnāmatha mūrtatvādevaṃ cet kiṃ … ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਯੋਗ ਹਨ, ਜਿਸ-ਜਿਸ ਹੱਦ ਤਕ ਉਹ (ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਅ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ। ਹੁਣ ਜੇ…
- 85 sūkṣmatvāttarhyadṛśyatvamaspṛśyatvamamūrtatā | tairadṛśyairyadārabdhaṃ tattathaivātha saṃhateḥ ਤਾਂ (ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਕਿ) ਸੂਖਮਤਾ ਕਾਰਨ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ) ਅ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਤਾ, ਅ-ਸਪਰਸ਼ਤਾ — (ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ…
- 86 dṛśyatvaṃ teṣu saṃghātāt kiṃ teṣāṃ rūpatākṣatiḥ | svarūpamiśrībhāvo … (ਜੇ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਤਾ ਇਕੱਠ ਤੋਂ (ਆਉਂਦੀ ਹੈ) — ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ (ਵੱਖਰੇ ਅ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ)…
- 87 ye tatra pṛṣṭhato vṛttāste pratyekamamūrtakāḥ | amūrtatvena bhāvānāṃ … ਜੋ (ਪਰਮਾਣੂ) ਉੱਥੇ ਪਿੱਛੇ ਪਏ ਹਨ ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮੂਰਤ ਹਨ (ਫਿਰ ਵੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ);
- 88 jñānasvarūpagrahāṇāṃ tadgrahāttadgrahaḥ kila | atatsvarūparūpatve nānyasyānyagrahādgrahaḥ ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਜਿਹੀਆਂ (ਵਸਤੂਆਂ) ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ (ਆਪ) ਜਾਣਨਾ ਹੈ — ਉਸ…
- 89 evamindriyaśaktīnāṃ jñānamantaḥ praveśanāt | sāmānyā mūrtatā vyāptā hyamūrtatvaṃ … ਇਉਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ (ਵਸਤੂ ਦੇ) ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਾਰਨ — (ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ…
- 90 kathamākāraghaṭanā vyomni nityeva nīlatā | ātmecchātaḥ sthitā bhāvāḥ … (ਨਹੀਂ ਤਾਂ) ਆਕਾਰਾਂ ਦੀ ਘਾੜਤ, ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇਪਨ ਦੀ (ਜਾਪਦੀ) ਨਿੱਤਤਾ ਕਿਵੇਂ (ਹੋਵੇ)?
- 91 māyīyatve jagati vā prākṛte vānyathāpivā | amūrtakāraṇairyogāttanmūrtatvaṃ nivāryate ਭਾਵੇਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮਾਯੀਯ (ਮਾਯਾ-ਜੰਮਿਆ) ਮੰਨੋ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ (ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ), ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ —…
- 92 avidyāyogato vāpi śāktarūpatvato'pivā | jñānasyāpi bahīrūpe śabdarūpe'pivā tathā (ਸੋ ਭਾਵੇਂ ਜਗਤ) ਅਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ (ਉੱਠੇ), ਜਾਂ (ਸ਼ਿਵ ਦੀ) ਸ਼ਾਕਤ-ਰੂਪਤਾ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ —…
- 93 etadeva hi yuktaṃ tu ghaṭāderbāhyamekataḥ | kuḍyādinirgatāccaiva yogināṃ … ਇਹੀ (ਮਤ) ਸੰਗਤ ਹੈ: ਘੜੇ ਆਦਿ ਦੀ (ਜਾਪਦੀ) ਬਾਹਰੀਤਾ (ਕੇਵਲ) ਇੱਕ ਪੱਖੋਂ ਹੈ — ਅਤੇ (ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ)…
- 94 agrakavyavadhānāderatha cetkāryanāśitā | padārthavitprakriyayā prakriyā prakriyaiva sā ਜਾਂ ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਅੱਗੇ ਆੜ ਆਦਿ ਤੋਂ (ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ-)ਕਾਰਜ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — (ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ)…
- 95 kāryasya nāśe tatkāryakārye tatkāryanāśitā | kṣaṇalakṣāṇi jāyante kramāttattadvināśataḥ (ਖਣਿਕਵਾਦੀ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ,) ਕਾਰਜ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਉਸ ਕਾਰਜ ਦੇ (ਆਪਣੇ) ਕਾਰਜ ਦਾ ਨਾਸ਼ (ਆਉਂਦਾ ਹੈ);
- 96 tathotpattau kṣaṇānantyamīśvarecchāvaśādatha | kṣaṇa eko nacaivaṃ tacceśvarecchāvirodhakṛt ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿੱਚ (ਵੀ) ਖਣਾਂ ਦੀ ਅਨੰਤਤਾ (ਹੋਵੇਗੀ);
- 97 ekakṣaṇatvaṃ lakṣyasya bahukālasya nārhatā | kṣaṇabhaṅgānnacaivaṃ hi sa … ਇੱਕ-ਖਣ ਹੋਣਾ ਲੰਮੀ ਅਵਧੀ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਯ (ਵਿਸ਼ੇ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੱਬਦਾ;
- 98 svaśaktyā ghanarūpatve śiva āste kvacittathā | sthitaṃ sarvamamūrtatve … ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਘਣ (ਠੋਸ) ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਇਉਂ ਕਿਸੇ (ਮੋਡ) ਵਿੱਚ ਟਿਕਦਾ ਹੈ;
- 99 sarvajñatvādaśeṣasya tadaharjātadārake | kṣīrādike nigalanāttadā kāle'pyaśikṣite (ਇਹ) ਸਮੁੱਚੇ (ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ) ਦੀ ਸਰਵਗਯਤਾ ਤੋਂ (ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ): ਉਸੇ ਦਿਨ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੁੱਧ…
- 100 udarasthasya ca grāsagrahaṇānmāturantare | aśikṣitānāṃ taraṇāt prāṇināṃ nimnagājalāt ਅਤੇ (ਇਹ) ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਏ (ਭਰੂਣ) ਦੇ ਆਹਾਰ ਲੈਣ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਖਾਏ (ਨਵਜੰਮੇ)…
- 101 sarvajñatve na kiṃ sarve sarvajñāḥ syuḥ śarīriṇaḥ | … ਜੇ ਅਜਿਹੀ (ਅੰਤਰਨਿਹਿਤ) ਸਰਵਗਯਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਸਰਵਗਯ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ?
- 102 saṃkalpakena cittena tattajjñānamasaṃśayam | saṃkalpānāṃ ca satyatvaṃ purastātpratipāditam ਸੰਕਲਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਿੱਤ ਦੁਆਰਾ, ਉਸ-ਉਸ (ਵਿਸ਼ੇ) ਦਾ ਗਿਆਨ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, (ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ);
- 103 sarvabhāvagrahaṇatāyogyatvādvā kramasthiteḥ | pratyakṣādyairupāyairvā nirupāyatayāpivā (ਸਾਰੇ ਸਰਵਗਯ ਹਨ) ਜਾਂ ਤਾਂ (ਮਨ ਦੀ) ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ — ਭਾਵੇਂ (ਉਹ…
- 104 tattadrūḍhivaśādvāpi sarvajñatvapravartanāt | sarve sarvātmabhāvena sarvajñā vā vyavasthitāḥ ਜਾਂ ਉਸ-ਉਸ ਟਿਕੀ (ਯੋਗਤਾ) ਦੇ ਵੱਸ ਨਾਲ ਵੀ, ਸਰਵਗਯਤਾ ਦੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਤੋਂ — ਸਾਰੇ ਸਰਵਗਯ ਵਜੋਂ ਸਥਿਤ…
- 105 sarve bhāvāḥ svamātmānaṃ jānantaḥ sarvataḥ sthitāḥ | madātmanā … ਸਾਰੇ ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹਨ;
- 106 sadāśivātmanā vedmi sa vā vetti madātmanā | śivātmanā … ਮੈਂ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰੂਪੀ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ;
- 107 sadāśivātmanā vetti ghaṭaḥ sa ca ghaṭātmanā | sarve … ਘੜਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰੂਪੀ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ (ਸਦਾਸ਼ਿਵ) ਘੜੇ ਰੂਪੀ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ;
- 108 sarvasya sarvamastīha nānābhāvātmarūpakaiḥ | madrūpatvaṃ ghaṭasyāsti mamāsti gahṭarūpatā ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਤਮ-ਰੂਪਾਂ ਦੁਆਰਾ;
- 109 nānābhāvaiḥ svamātmānaṃ jānannāste svayaṃ śivaḥ | cidvyaktirūpakaṃ nānābhedabhinnamanantakam ਅਨੇਕ ਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ — (ਉਹ ਆਪਾ) ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਚਿਤ…
- 110 evaṃ sarveṣu bhāveṣu sarvasāmye vyavasthite | tena sarvagataṃ … ਇਉਂ, ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਮਤਾ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਤ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ-ਰੂਪ…