शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 atha śakteḥ śaktimato na bhedo dravyakarmavat | sthāpito … ഇനി ശക്തിക്കും ശക്തിമാനും ഭേദമില്ല — ദ്രവ്യ-കർമംപോലെ (ദ്രവ്യവും അതിന്റെ പ്രവൃത്തിയും…
- 2 evaṃ tathā śaktimataḥ śaktasya samavasthitā | jagadvicitratā śaive … ഇപ്രകാരം ശക്തനായ ശക്തിമാന്റെ കാര്യത്തിൽ ജഗദ്വിചിത്രത (ലോകവൈവിധ്യം) ശൈവദർശനത്തിൽ…
- 3 yathā prakalpitā citrā citrabrahmādivāditā | nānātmavāditāṃ yāvattatsarvaṃ pravicāryatām ചില വേദാന്തവാദികളാൽ ചിത്രമായ (വൈവിധ്യമുള്ള) ചിത്രബ്രഹ്മാദിവാദം എപ്രകാരം…
- 4 yatra brahmocyate citraṃ kaiścidvedāntavādibhiḥ | ekasya citratā kena … ചില വേദാന്തവാദികളാൽ ബ്രഹ്മം ചിത്രമെന്ന് (വൈവിധ്യമുള്ളതെന്ന്) എവിടെ പറയപ്പെടുന്നുവോ —…
- 5 tathāvidhā vibhinnāste sarvadā nijabhāvataḥ | vibhinnā eva te … അവ (ജീവന്മാർ/കാര്യങ്ങൾ) അത്തരത്തിൽ എപ്പോഴും സ്വന്തം സ്വഭാവത്താൽ വിഭിന്നങ്ങൾ;
- 6 ghaṭādīnāṃ dvirūpatvaṃ na ghaṭādeḥ sadāsthiteḥ | nimittakalpanā kalpyā … ഘടാദികൾക്ക് ദ്വിരൂപത്വം (ഇരട്ടസ്വഭാവം) ഇല്ല — ഘടാദി എപ്പോഴും (ഏകരൂപമായി) സ്ഥിതമായതുകൊണ്ട്;
- 7 bhāvā bhaveyustatprāptā hyasmākaṃ sarvasatyatā | avidyāderayogaścettenaitadatiriktatā (എങ്കിൽ) ഭാവങ്ങൾ ആ (യഥാർഥ്യം) പ്രാപിച്ചവയാകും;
- 8 ye'nye vedāntavidvāṃsa ātmabrahmaiva viśvatām | yātyupādānarūpatvāttathānye bhrāntirūpatām മറ്റു ഏതു വേദാന്തവിദ്വാന്മാർ ആത്മ-ബ്രഹ്മംതന്നെ ഉപാദാനരൂപമായതുകൊണ്ട് വിശ്വതയെ…
- 9 viśvaṃ na satyarūpatvaṃ tathānye tvātmavādinaḥ | bhūtajīvaparātmatvaṃ ye … "വിശ്വത്തിന് സത്യരൂപത്വം ഇല്ല" (എന്നു പറയുന്നു);
- 10 yasyāṃ pratītau netyasya prasaro na pravartate | tadbrahmeti … ഏതു പ്രതീതിയിൽ 'നേതി' (ഇതല്ല) എന്നതിന്റെ പ്രസരം പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലയോ, അതാണ് ബ്രഹ്മം…
- 11 pratibimbatayā cānye ye vā sargamukhe svayam | brahmaiva … പ്രതിബിംബതയാൽ (പ്രതിഫലനമെന്നു) മറ്റുള്ളവർ, അല്ലെങ്കിൽ സർഗമുഖത്ത് (സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ)…
- 12 ityāhurye'pi krīḍārthamevamātmā vyavasthitaḥ | ityūcurye'prabuddhatvaṃ paścādbrahma prabuddhyate എന്നു യാതൊരുവർ പറയുന്നുവോ;
- 13 dehe dehe pṛthaktve tu tathā bhedo bhavātmakaḥ | … ഓരോ ദേഹത്തിലും പൃഥക്ത്വത്തിൽ ഭവാത്മകമായ (സംസാരരൂപമായ) ഭേദം ഉണ്ടെന്നും, ജലധാരാംശുമന്ന്യായം…
- 14 avidyāṃ vettyavidyaiva badhnātyātmānameva vā | saiveti vādo yeṣāṃ … അവിദ്യയെ അവിദ്യതന്നെ അറിയുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ആത്മാവിനെത്തന്നെ ബന്ധിക്കുന്നു, അതുതന്നെ…
- 15 sarveṣāmapyavidyaiva kalpyā brahmaṇi saṃgatā | tathā bhāveṣvasatyatvamityavaśyamavasthitam എല്ലാവർക്കും അവിദ്യതന്നെ ബ്രഹ്മത്തിൽ സംഗതയായി (ചേർന്നതായി) കല്പിക്കേണ്ടിവരും;
- 16 pāñcarātravidaścānye vadanti pariniṣṭhitam | brahmāsti vāsudevākhyaṃ sa eva … മറ്റു പാഞ്ചരാത്രവിദ്വാന്മാർ പറയുന്നു: പരിനിഷ്ഠിതമായ (പൂർണമായ) വാസുദേവൻ എന്ന ബ്രഹ്മം…
- 17 vidyāvidye dvayaṃ cāsya sādhanaṃ samavasthitam | avidyayā jagatkuryādvidyayā … വിദ്യ-അവിദ്യ എന്ന ദ്വയം അവന്റെ സാധനമായി സമവസ്ഥിതമാണ്;
- 18 tābhyāṃ nacāsyoparāgaḥ prabuddhatvātprabhutvataḥ | tathānyeṣāṃ svātmanaiva vidyayā jagadātmatā ആ ഇരുവയാൽ അവന് ഉപരാഗം (മാലിന്യം) ഇല്ല — പ്രബുദ്ധനായതുകൊണ്ടും പ്രഭുവായതുകൊണ്ടും;
- 19 na cāvidyā bādhikāsya yataḥ sādhanamasya sā | proktaṃ … അവിദ്യ ഇവന് ബാധികയല്ല (തടസ്സമല്ല), എന്തെന്നാൽ അത് ഇവന്റെ സാധനമത്രേ;
- 20 gītāsu viśvarūpatvamata eva pradarśitam | dvayorapyanayoryuktiḥ pakṣayornopapadyate ഗീതയിലും ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ വിശ്വരൂപത്വം പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു;
- 21 avidyā vasturūpā cedvidyayā sākamekatā | avastu vā nahyasatyaṃ … അവിദ്യ വസ്തുരൂപമെങ്കിൽ (യഥാർഥമെങ്കിൽ) വിദ്യയോടൊപ്പം ഏകത (വരും);
- 22 tathā jaghanyarūpāyāḥ sambandho'sya virudhyate | tathā jagatsamutpattau nimittāntarakalpanā അപ്രകാരം ജഘന്യരൂപയായ (ഏറ്റവും താഴ്ന്ന സ്വഭാവമുള്ള) അവിദ്യയുമായി ഇവന്റെ (ബ്രഹ്മത്തിന്റെ)…
- 23 avidyādernimittatve vedāntaiḥ sāmyamāgatam | pakṣe dvitīye tādrūpyaṃ jaḍatvādiha … അവിദ്യാദി നിമിത്തമെങ്കിൽ വേദാന്തവാദികളുമായി സാമ്യം വന്നുചേർന്നു;
- 24 karoti vidyāsaṃyogaṃ tarhyanyeśvarakalpanā | ārhatāstu jino devo jīvāḥ … (ആരാണ്) വിദ്യാസംയോഗം ചെയ്യുന്നത്?
- 25 pratidehaṃ na vibhavaḥ te prabuddhāstu tanmayāḥ | ityevamāhusteṣāmapyavidyāyogakalpanam ഓരോ ദേഹത്തിലും (അവയ്ക്ക്) വിഭവമില്ല (വ്യാപകത്വമില്ല), എന്നാൽ പ്രബുദ്ധരായാൽ അവ…
- 26 svāvidyāprakṣayādarhandevo bhavati niścitam | yeṣāṃ devo nirākāraḥ śūnya … സ്വന്തം അവിദ്യയുടെ പ്രക്ഷയത്താൽ (നാശത്താൽ) അർഹൻ ദേവനായിത്തീരുന്നു — നിശ്ചയം;
- 27 ye sāṃkhyā ātmasvātantryavādino ye'pyanīśvarāḥ | tatrāpyastyavivekākhyo malo bandhavimokṣatā ആത്മസ്വാതന്ത്ര്യവാദികളും അനീശ്വരവാദികളുമായ ഏതു സാംഖ്യരുണ്ടോ — അവിടെയും അവിവേകം എന്ന മലം…
- 28 pṛthaktvamīśvarasyāsti sarvātmabhyaḥ pṛthakkutaḥ | nyāyavaiśeṣikāṇāṃ tu bandhamokṣau pṛthaksthitī ഈശ്വരന് സർവാത്മാക്കളിൽനിന്നു പൃഥക്ത്വം (വേർപാട്) ഉണ്ട്;
- 29 prakṛtyādīśvaratvena sarvadaiva tadātmatā | saṃvittiśūnyabrahmatvavādināṃ jaḍataiva sā പ്രകൃത്യാദികളുടെ ഈശ്വരത്വേന (അവയ്ക്കു മേലുള്ള ആധിപത്യത്താൽ) എപ്പോഴും തദാത്മത…
- 30 vadanti te hi sakalametannāradasaṃgrahāt | kālakāraṇikānāṃ tu nāmatā … അവർ ഇതെല്ലാം നാരദസംഗ്രഹത്തിൽനിന്നു പറയുന്നു;
- 31 avyāptirantaḥkṛtyāderbhavetṣaḍdhāmavādinām | tatra citpakṣapātaścet prāpnuyāt satataṃ grahaḥ ഷഡ്ധാമവാദികൾക്ക് (ആറ് അധിഷ്ഠാനങ്ങൾ പറയുന്നവർക്ക്) അന്തഃകൃത്യാദിയുടെ (ആന്തരവ്യാപാരാദിയുടെ)…
- 32 svargamuktivādināṃ tu bandhamokṣau vyavasthitau | ye bāhyavādino bauddhāste … എന്നാൽ സ്വർഗമുക്തിവാദികൾക്ക് (സ്വർഗമാണു മോക്ഷമെന്നു പറയുന്നവർക്ക്) ബന്ധ-മോക്ഷങ്ങൾ…
- 33 vijñānavādināṃ jñānaṃ satyaṃ pratyetyasatyatām | bahiḥ kathaṃ nahyasatyaṃ … വിജ്ഞാനവാദികളുടെ ജ്ഞാനം സത്യം, അസത്യതയെ (ബാഹ്യത്തിന്റെ അയഥാർഥ്യത്തെ) അറിയുന്നു;
- 34 kāmināṃ kathametacceduktā prāgasya satyatā | jñānasya karaṇatvena kartrapekṣā … "കാമികളുടെ (മോഹിതരുടെ) കാര്യത്തിൽ ഇത് എങ്ങനെ?
- 35 kartṛtve jñaptimātratve ākāṃkṣā karaṇe bhavet | dvirūpatve viruddhatvasaṃkramatvaṃ … (ജ്ഞാനം) കർത്താവെങ്കിലോ, കേവലം ജ്ഞപ്തിമാത്രമെങ്കിലോ (അറിവുമാത്രമെങ്കിലോ), കരണത്തെ…
- 36 akramatve'smanmatatvaṃ tadaikyaṃ pariniṣṭhayā | nacāpi kṣaṇabhaṃgitve yuktā vaināśikī … അക്രമത്വമെങ്കിൽ (ക്രമമില്ലാതെ ഒരുമിച്ചു ഗ്രഹിക്കുമെങ്കിൽ) അത് നമ്മുടെ മതംതന്നെ…
- 37 ahaṃ vedmi sa māṃ vetti na kartṛkaraṇāditā | … "ഞാൻ അറിയുന്നു," "അവൻ എന്നെ അറിയുന്നു" — (ഇതിൽ) കർത്ത്രു-കരണാദിത (കർത്ത്രു-കരണ-കർമഭേദം)…
- 38 vibhāgakālagrahaṇakālayorbhinnakālatā | vinaṣṭatvāt phalaṃ kasya kramātkarmaphale yataḥ വിഭാഗകാല-ഗ്രഹണകാലങ്ങൾക്ക് ഭിന്നകാലത (വ്യത്യസ്തകാലത്വം വരും);
- 39 bhedavāniti lakṣyatve dṛṣṭānto'sti na tādṛśaḥ | grāhyagrāhakasaṃvitterbhedavāniva lakṣyate "(ജ്ഞാനം) ഭേദവത്ത് (ഭേദമുള്ളത്)" എന്ന് ലക്ഷിക്കപ്പെടുമെങ്കിൽ — അത്തരം ദൃഷ്ടാന്തമില്ല;
- 40 naca śuddhasya bāhyārthābhāsatā cedavidyayā | vāsanārūpayā śuddhe nāśuddhā … ശുദ്ധമായ (ജ്ഞാനത്തിന്) ബാഹ്യാർഥാഭാസത (ബാഹ്യവിഷയമായി തോന്നൽ) വാസനാരൂപമായ അവിദ്യയാൽ…
- 41 netrādivyāpṛteḥ pūrvaṃ ghaṭaṃ paśyāmi tādṛśī | jāyate prathamaivecchā … നേത്രാദിവ്യാപാരത്തിനു മുമ്പ് "ഞാൻ ഘടം കാണുന്നു" എന്ന അത്തരം പ്രഥമയായ ഇച്ഛ ജനിക്കുന്നു —…
- 42 jñānātpūrvamicchājāte jñātṛkalpanamujjvalam | na ghaṭo nirviśeṣo'sti grahe yajjñātṛśuddhatā ജ്ഞാനത്തിനു മുമ്പ് ഇച്ഛ ജനിക്കുമ്പോൾ ജ്ഞാതൃകല്പനം (അറിയുന്നവന്റെ കല്പന) ഉജ്ജ്വലമാണ്…
- 43 utpattikāle svātmānaṃ kimādau vetti vā bahiḥ | pratibhāsasya … ഉത്പത്തികാലത്ത് (ജ്ഞാനം) ആദ്യം സ്വന്തം ആത്മാവിനെ അറിയുന്നുവോ, അതോ ബാഹ്യത്തെയോ?
- 44 krameṇa vā paricchede kṣaṇāntaramavasthitiḥ | dṛṣṭvā tāṃ saṃparicchede … അല്ലെങ്കിൽ ക്രമേണ പരിച്ഛേദമെങ്കിൽ (നിർണയമെങ്കിൽ) മറ്റൊരു ക്ഷണത്തിലേക്ക് അവസ്ഥിതി…
- 45 utpadyamāne vijñāne nārthaniṣpannatā matā | nacārthajāte'vastutvaṃ nāvastugrahaṇādaraḥ വിജ്ഞാനം ഉത്പദ്യമാനമായിരിക്കെ (ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കെ) അർഥനിഷ്പന്നത (വിഷയം പൂർത്തിയായതായി)…
- 46 prakāśamaprakāśaṃ vā jñānaṃ tasya prakāśate | vidyārūpādanāśitvaṃ nahi … ജ്ഞാനം പ്രകാശമോ അപ്രകാശമോ ആയി അതിന്റേതായി പ്രകാശിക്കുന്നു;
- 47 atha dīpaprakāśatve na nityatvaṃ na kartṛtā | kartṛtā … "ദീപപ്രകാശത്വത്തിൽ (വിളക്കിന്റെ പ്രകാശത്തിന്) നിത്യത്വമില്ല, കർതൃതയുമില്ല" എങ്കിൽ — അവിടെ…
- 48 prakāśatātmanyacale saca prokto'pyanaśvaraḥ | jñānasya karaṇatvena bhaveccedanavasthitiḥ (എന്നാൽ) അചലമായ (നിശ്ചലമായ) ആത്മാവിലെ പ്രകാശത — അത് (മുമ്പ്) പ്രോക്തമെങ്കിലും അനശ്വരമത്രേ;
- 49 dīpacakṣuḥ kramaphaladarśanāttadabādhakam | bhāve kathaṃ vināśitvaṃ syādvinā kāraṇāntaram ദീപ-ചക്ഷുസ്സുകൾക്ക് ക്രമമായ ഫലദർശനമുള്ളതുകൊണ്ട് (ഉപകരണത്വം പറയുന്നു);
- 50 atha naśvararūpatvāttadrūpasyodbhavaḥ katham | udbhavo naśvaratvaṃ ca dvau … ഇനി "നശ്വരരൂപമായതുകൊണ്ട് (ജ്ഞാനത്തിന് നാശം)" എങ്കിൽ — ആ (നശ്വര)രൂപത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം എങ്ങനെ?
- 51 naca naśyadavasthāyāṃ svākāryaṃ tasya yujyate | kṛtvā kāryaṃ … നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ അതിന്റെ സ്വന്തം കാര്യം യോജിക്കുകയില്ല;
- 52 kurvadvā cārthakāryatvaṃ kuto naśvararūpatā | kāraṇāntarajanyatve kāraṇāntarasaṃgatā അല്ലെങ്കിൽ (ജ്ഞാനം) അർഥകാര്യത്വം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ (ഫലപ്രദമായ വിഷയത്തെ…
- 53 bhāvasya bhāvajanane yuktatvaṃ na kṣaṇasthiteḥ | na ghaṭādghaṭasambhūtiḥ … ഭാവത്തിന് (മറ്റൊരു) ഭാവത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നതിലെ യുക്തത ക്ഷണസ്ഥിതി മൂലം (ക്ഷണികവാദത്തിൽ)…
- 54 naṣṭasya samavāyitvamanaṣṭasya ghaṭasya vā | naṣṭasya tadakartṛtvamanaṣṭasya svarūpitā നഷ്ടമായ (ഘടത്തിന്) സമവായിത്വമോ (സമവായസംബന്ധമോ), അതോ നഷ്ടമാകാത്ത ഘടത്തിന്റേതോ?
- 55 yatsattatkṣaṇikatve'pi sattvamapyakṣagocaraṃ | sādṛśyādbhrāntamakṣaṃ cedaduṣṭaṃ prāggrahe yathā ഏതു സത്താണോ അത് ക്ഷണികത്വത്തിലും സത്ത്വവും അക്ഷഗോചരമാണ് (ഇന്ദ്രിയഗ്രാഹ്യമാണ്);
- 56 dṛṣṭānte'pi hi sādṛśye pratyakṣeṇa kṣaṇagrahaḥ | dīpajvālāsamūheṣu kampanaṃ … സാദൃശ്യത്തിനായി (നൽകിയ) ദൃഷ്ടാന്തത്തിലും പ്രത്യക്ഷത്താൽ ക്ഷണഗ്രഹം (ക്ഷണങ്ങളുടെ ഗ്രഹണം)…
- 57 nāpi kramayaugapadyavikalpāḥ sahakāriṇām | sannidhau kṛtaśaktitvādanekeṣāṃ tathāsthiteḥ സഹകാരികളുടെ (സഹായകാരണങ്ങളുടെ) ക്രമ-യൗഗപദ്യവികല്പങ്ങൾ (ഏകൊപാധികനായോ ഒരുമിച്ചോ എന്ന…
- 58 bhāvānāṃ citraśaktīnāmabhedo hemabhedavat | vailakṣaṇyamapūrvatvaṃ bāhyābhāsakriyodgamāt ചിത്രശക്തികളുള്ള (വൈവിധ്യമാർന്ന ശക്തികളുള്ള) ഭാവങ്ങൾക്ക് ഹേമഭേദംപോലെ (സ്വർണാഭരണഭേദംപോലെ)…
- 59 arthakriyāsamarthatve vastutā śuktikādike | tatra sthitāvastutā cennoktatvādeṣu vastutā "അർഥക്രിയാസാമർഥ്യമെങ്കിൽ (ഫലപ്രദമായ പ്രവൃത്തിക്കു ശേഷിയുണ്ടെങ്കിൽ) വസ്തുത;
- 60 ghaṭo naśyatyātmaneti kiṃcitkurvan kimātmanā | naśyatyātmanyakurvan vā tadevaṃ … "ഘടം സ്വയം നശിക്കുന്നു" എന്നു (പറയുമ്പോൾ) — സ്വന്തം ആത്മാവിനാൽ വല്ലതും ചെയ്തുകൊണ്ടോ?
- 61 kurvan vā kiṃ tadā kurvan na bhāvaṃ tadghaṭādikāt … അല്ലെങ്കിൽ (എന്തെങ്കിലും) ചെയ്തുകൊണ്ടാണെങ്കിൽ, അപ്പോൾ എന്തു ചെയ്തുകൊണ്ട്?
- 62 anyatve'nyasamutpattau ghaṭasyāyātamatra kim | ātmanā parato vāpi vināśe'trāpi … അന്യത്വമെങ്കിൽ (ഭിന്നമെങ്കിൽ) മറ്റൊന്നിന്റെ സമുത്പത്തിയിൽ ഘടത്തിന് ഇവിടെ എന്തു സംഭവിച്ചു?
- 63 vikalpā athavā naśyedasāvetāvadeva sat | tatrāpi kiṃcitkurvankiṃ sa … അല്ലെങ്കിൽ ആ വികല്പങ്ങൾ (ആവർത്തിക്കും);
- 64 vikalpāḥ punarāyānti nacābhāvakriyāṃ prati | ghaṭa eva karaṇatve … വികല്പങ്ങൾ വീണ്ടും വരുന്നു;
- 65 darśanaṃ yadyabhāvasya tucchasya karaṇaṃ katham | bahubhistarhi tucchaṃ … തുച്ഛമായ (ശൂന്യമായ) അഭാവത്തിന്റെ ദർശനമെങ്കിൽ — അതിന്റെ കരണം (ഉണ്ടാക്കൽ) എങ്ങനെ?
- 66 nāśaṃ ghaṭasya janayettatsambandhitayā sthitam | mṛtpiṇḍasya ghaṭotpattau sati … ഘടത്തിന്റെ നാശത്തെ ജനിപ്പിക്കുമെങ്കിൽ — (കാരണം) അതുമായി സംബന്ധിതമെന്നനിലയിൽ സ്ഥിതമാണ്…
- 67 rūpe hetvantarāpekṣā yatra tatra tathā kṛtā | ghaṭasya … എവിടെ ഒരു രൂപത്തിന് (മാറ്റത്തിന്) മറ്റൊരു ഹേതുവിന്റെ അപേക്ഷ ഉണ്ടോ അവിടെ അപ്രകാരം…
- 68 kiṃ vā nāśyaṃ na mṛtpiṇḍaṃ ghaṭasya janakaṃ bhavet … അല്ലെങ്കിൽ നാശ്യമായ (നശിപ്പിക്കപ്പെടേണ്ട) മൃത്പിണ്ഡം ഘടത്തിന്റെ ജനകമല്ലയോ?
- 69 vināśe kāraṇānāṃ hi vināśaḥ kāraṇātmanā | svayaṃ vinaśyenmṛtpiṇḍa … കാരണങ്ങളുടെ വിനാശത്തിൽ കാരണാത്മനാ (കാരണസ്വരൂപമെന്നനിലയിൽ) വിനാശമുണ്ട്;
- 70 kiṃ vidhāya ghaṭaṃ no vā sa mṛtpiṇḍo'bhidhīyatām | … ഘടം ഉണ്ടാക്കിയശേഷമോ, അല്ലയോ — ആ മൃത്പിണ്ഡം (നശിക്കുന്നതെന്നു) പറയട്ടെ;
- 71 kuto ghaṭasya jananākāranāmāvadhāraṇam | yāvatā prāgdaśānaṣṭā na pravṛttirathānyathā ഘടത്തിന്റെ ജനന-ആകാര-നാമാവധാരണം (ജനനവും ആകൃതിയും പേരും നിശ്ചയിക്കൽ) എവിടെനിന്ന്?
- 72 virodhe daṇḍaghaṭayordṛṣṭānto'sti na te kvacit | tejasā tamaso … ദണ്ഡ-ഘടങ്ങളുടെ (വടി-കുടത്തിന്റെ) വിരോധത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ നിന്റെ (പക്ഷത്തിൽ) എങ്ങും…
- 73 akāryatvādvināśasya pratibandho nacāpi te | sthirasya pratibandhyatvāt kṣaṇikasya … (നിന്റെ പക്ഷത്തിൽ) വിനാശം അകാര്യമായതുകൊണ്ട് (കാര്യമല്ലാത്തതുകൊണ്ട്) അതിന്റെ പ്രതിബന്ധവും…
- 74 kapālādikajanyatvamabhāvastasya saṃgatā | satyasya kāraṇāpekṣā ghaṭādijanane yathā കപാലാദിജന്യത്വം (മൺചീളുകൾ മുതലായവയാൽ ജനിക്കപ്പെടൽ) — അതായത് അതിന്റെ (ഘടത്തിന്റെ) അഭാവം…
- 75 naśvarānaśvaratve'pi svabhāve pravikalpanāḥ | atra naiva pravartante hetusannidhinaśvarāḥ സ്വഭാവത്തെ സംബന്ധിച്ച് നശ്വര-അനശ്വരത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള (പെരുകുന്ന) വികല്പങ്ങൾ ഇവിടെ…
- 76 svabhāvatvātsthitaṃ tasmādekaṃ tattvaṃ tathāsthiteḥ | bhedena vāpyabhedena yadi … (ഇത്) സ്വഭാവമായതുകൊണ്ട് — അതിനാൽ ഏകതത്ത്വം — അപ്രകാരം സ്ഥിതമായതുകൊണ്ട് സ്ഥിതമാണ്;
- 77 sāmānyābhāvatastarhi bhavato nānumānatā | sā bhaviṣyatyapohena so'pi kenopapadyate (യഥാർഥ) സാമാന്യത്തിന്റെ അഭാവത്താൽ നിനക്ക് അനുമാനത ഇല്ല;
- 78 ghaṭamānayaśabdasya pratiṣedhena vācyatā | aghaṭāderapohena kiṃ ghaṭaṃ pratipadyase "ഘടം കൊണ്ടുവരൂ" എന്ന ശബ്ദത്തിന് പ്രതിഷേധത്താൽ (നിഷേധത്താൽ) വാച്യത (അർഥബോധനശേഷി);
- 79 śūnyatāṃ vā śūnyatāyāṃ vyarthatā śabdagocare | yugapadvā ghaṭādyarthā … (അപോഹം) ശൂന്യതയോ?
- 80 nivṛtte vācyasambandhe pradveṣo vidhigaḥ param | aghaṭatvaṃ na … വാച്യസംബന്ധം (പോസിറ്റീവ് അർഥം) നിവൃത്തമായപ്പോൾ (നീക്കിയപ്പോൾ) വിധിയിലേക്ക്…
- 81 tasyāpyavasturūpatve na kiṃcitkathitaṃ bhavet | etāvān vācyasambandho yadantaḥsphuraṇātmatā അതും (അഘടത്വവും) അവസ്തുരൂപമെങ്കിൽ (അയഥാർഥമെങ്കിൽ) ഒന്നും പറയപ്പെട്ടതാകില്ല;
- 82 upalabdhiḥ punarjñeyā pramāṇāntaragocarā | dhūmātsambandhato vahneḥ parokṣe sphuraṇaṃ … എന്നാൽ ഉപലബ്ധി (അറിവ്) മറ്റു പ്രമാണഗോചരമെന്ന് അറിയണം;
- 83 apratyakṣo'kṣasambandho dūrasthaḥ śaktirūhyate | tasmānna jñānaśūnyatvaṃ na śūnyaṃ … അക്ഷസംബന്ധം (ഇന്ദ്രിയസമ്പർക്കം) അപ്രത്യക്ഷമായി, ദൂരസ്ഥയായ ശക്തി ഊഹിക്കപ്പെടുന്നു;
- 84 śūnyasya bodhābhāvatvāt kaḥ kenātra vibodhyate | nahi śūnyasya … ശൂന്യത്തിന് ബോധാഭാവമായതുകൊണ്ട് (ബോധമില്ലാത്തതുകൊണ്ട്) ഇവിടെ ആര് ആരാൽ ബോധിക്കപ്പെടുന്നു?
- 85 śūnyatve sati yujyeta pramāṇaṃ vopapadyate | saṃvṛtyaiva saṃvṛtirhi … ശൂന്യത ഉണ്ടെങ്കിൽ പ്രമാണം യുക്തമാകുമോ, അഥവാ സിദ്ധമാകുമോ?
- 86 śūnyatve sati tasyāḥ syāttasmādbauddhamayuktimat | anyatra yujyate'pohaḥ śabdārthānāmasaṃgamāt ശൂന്യത ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിന് (വ്യവഹാരത്തിന്) അസംഗതി വന്നുചേരും;
- 87 sarvasya sarvabhāvatvādihāsau nopapadyate | carmopamaścedityādi yadbauddhaiḥ samudāhṛtam (എന്നാൽ പരമാർഥത്തിൽ) സർവവും സർവഭാവമായതുകൊണ്ട് ഇവിടെ (ഞങ്ങൾക്കും) ഈ (അപോഹം)…
- 88 sarvatra sarvasaṃvittestatsarvaṃ vinivāritam | vikalpā ye'pi cārvākairuktāste'pi na … എല്ലായിടത്തും സർവത്തിലും സർവത്തിന്റെ സംവിത്തുള്ളതുകൊണ്ട് ആ (ബൗദ്ധയുക്തി) മുഴുവൻ…
- 89 sarvatra sārabhūtatvātsarvatraivājaḍatvataḥ | sarvabhāvasvabhāvatvādabhāvasyāpi bhāvataḥ (ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു) എല്ലായിടത്തും (ബോധം) സാരഭൂതമായതുകൊണ്ടും, എല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെ…
- 90 ghaṭātmakakaṭātmādeḥ padārthapadayogataḥ | abhāvasya kapālādirūpatvādvastutā sthitā ഘടാത്മകം, കടാത്മകം എന്നിത്യാദി (അഭാവങ്ങൾക്ക്) 'പദാർഥം' എന്ന പദത്തിന്റെ യോഗമുള്ളതുകൊണ്ടും,…
- 91 abhāvasyāpi vastutve na vināśo'sti kasyacit | abhāvasyapi karaṇe … അഭാവത്തിനും വസ്തുത്വമുണ്ടെങ്കിൽ യാതൊന്നിന്റെയും (നിശ്ശേഷമായ) വിനാശമില്ല;
- 92 kuṇḍalādiṣu bhāveṣu sarvathaiva suvarṇatā | vyāpterakhaṇḍitaivāste śivatā sarvagāminī കുണ്ഡലാദി ഭാവങ്ങളിൽ എല്ലാവിധത്തിലും സുവർണത്വം (എങ്ങനെയോ ഏകമായി വർത്തിക്കുന്നു);
- 93 sarvajñānātirekatve sthite vakṣyasi kiṃ svake | darśane yatra … (ആക്ഷേപം:) സർവവും ജ്ഞാനത്തിൽനിന്ന് അതിരിക്തമല്ലെന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ, നാനാത്വവും…
- 94 malitvamātmanāṃ proktaṃ sarvabhāveṣu bheditā | satyamuktamārurukṣostatkramapratipattaye (ഉത്തരം:) ആത്മാക്കൾക്ക് മലിനത്വം ഉക്തമായി, സർവഭാവങ്ങളിലും ഭേദിതയും (ഉക്തമായി) — ശരി, അത്…
- 95 anyathā hyekarūpatve vicikitsā pravartate | vinā bodhaṃ prāthamike … അല്ലെങ്കിൽ (കേവലം) ഏകരൂപത്വം മാത്രം (ഉപദേശിച്ചാൽ) (ക്രമേണയുള്ള) ബോധനം കൂടാതെ പ്രാഥമികനിൽ…
- 96 bandhamokṣādyabhāvena nirmalo'tra karoti kim | naca vā pratyayaṃ … ബന്ധമോക്ഷാദികളുടെ അഭാവം നിമിത്തം നിർമലൻ (ആത്മാവ്) ഇവിടെ എന്തു ചെയ്യും?
- 97 tadarthamuktamīśena na parārthavivakṣayā | anekeṣāmaṇūnāṃ ca kathamekatra saṃsthitiḥ അതിനുവേണ്ടി ഈശ്വരനാൽ (അങ്ങനെ) ഉക്തമായി, പരാർഥം (മറ്റൊരു മതം) ഉപദേശിക്കാനുള്ള ഇച്ഛയാലല്ല.
- 98 amūrtatvādyadi bhavedamūrtatve'pi vastutā | vastutve saṃskārotyeva nānāsattānuyogataḥ അമൂർത്തത്വം നിമിത്തം (സഹവർത്തിത്വം) സംഭവിക്കുമെങ്കിൽ — അമൂർത്തത്വത്തിലും വസ്തുത്വമുണ്ട്;
- 99 vyāpyaḥ sa deśa ekena vyāpyate'pyaparaiḥ katham | paraspareṇa … വ്യാപ്യമായ ആ ദേശം ഒന്നിനാൽ വ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു — പിന്നെ മറ്റുള്ളവയാൽ എങ്ങനെ…
- 100 vartate yadi tatrānyo na vyāpto'sau purāparaiḥ | ākāśabuddhicittādeḥ … അവിടെ മറ്റൊന്ന് വർത്തിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ (ദേശം) മുമ്പേ മറ്റുള്ളവയാൽ…
- 101 doṣo'yaṃ bhavatāmeva naivamasmāsu tādṛśaḥ | sarvasya sarvadeheṣu vyāpakatvavyavasthiteḥ ഈ ദോഷം നിങ്ങൾക്കു മാത്രമുള്ളതാണ്;
- 102 sarveṣāṃ sarvadehasthā saṃvitkena nivāryate | karmaṇāmānurūpyāccet saṃvidbādhā na … സർവദേഹങ്ങളിലും സ്ഥിതമായ സർവരുടെയും സംവിത്ത് ഏതിനാൽ നിവാരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു?
- 103 akarmahetuke'pyasti yogino'nyaśarīrake | na śavatvaṃ śarīre syādanyātmasphuraṇasthiteḥ കർമഹേതുകമല്ലാത്തിടത്തും സംവിത്ത് ഉണ്ട് — അന്യശരീരത്തിൽ (പ്രവേശിക്കുന്ന) യോഗിയുടേതുപോലെ;
- 104 tatra karma nimittaṃ cedyogenāpyatra saṃkramaḥ | ekabodho bodhaśatairabhibhūto … അവിടെ കർമം നിമിത്തമെങ്കിൽ — ഇവിടെയും (യോഗിയുടെ പ്രവേശം) യോഗത്താൽത്തന്നെ (കർമത്താലല്ല);
- 105 tadbādhe na paravyāptirna vāvyāptestadātmatā | mokṣe'pi śivabāhulyānnānānāyakatā bhavet ആ (ഏകബോധം) ബാധിക്കപ്പെട്ടാൽ പരവ്യാപ്തിയില്ല;
- 106 tasyādhikamaheśitve mokṣe nyūnādhike sthitiḥ | bahūnāṃ nāyakatve'pi nāyakatvaṃ … അവരിലൊരുവന് അധികമായ മഹേശിത്വമുണ്ടെങ്കിൽ മോക്ഷത്തിൽ ന്യൂനാധികമായ സ്ഥിതി (ഉണ്ടാകും);
- 107 tathā pañcavidhekṛtye nānātvādakriyā bhavet | yānanyasadṛśī bhūmiḥ sā … അവ്വണ്ണം പഞ്ചവിധമായ കൃത്യത്തിൽ (സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം, തിരോധാനം, അനുഗ്രഹം) നാനാത്വം…
- 108 yā punaḥ sarvasadṛśī sānusāryā kimucyate | sarvajñatvena sarveṣāmekakāryānuvartanāt എന്നാൽ യാതൊന്ന് സർവസദൃശമോ (മുക്തർ പരസ്പരം അനുരൂപമോ) — അത് അനുസരണീയമായതാണ്;
- 109 saṃsārasyānupālyatvāddveṣādimalahānitaḥ | athavā svātmavibhavaparamānandatṛptitaḥ (മുക്തർ ലോകത്തെ പരിപാലിക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല,) എന്തെന്നാൽ സംസാരം അനുപാല്യമല്ല…
- 110 tanniṣṭhatvāt pañcavidhakṛtyasyonmukhataiva no | bhavenmuktātmabhe'pi sā tvanādau śive … ആ (ആനന്ദത്തിൽ) നിഷ്ഠയുള്ളതുകൊണ്ട് മുക്താത്മാവ് പ്രകാശിക്കുമ്പോഴും പഞ്ചവിധകൃത്യത്തിലുള്ള…
- 111 anuvṛttiḥ kimādhikyādrāgād vā tarhi dūṣaṇam | anādiśivatattvasya svāmodaṃ … (ആക്ഷേപം:) ഈ അനുവൃത്തി (ശിവന്റെ വ്യാപാരം) ആധിക്യം നിമിത്തമോ, അല്ലെങ്കിൽ രാഗം നിമിത്തമോ?
- 112 tadapyasti kartṛtā cetteṣāṃ tattādṛśaṃ na kim | atha … ആ കർതൃത്വവും (ശിവന്) ഉണ്ടെന്നെങ്കിൽ — അവർക്കും (മുക്തർക്കും) അത്തരം (കർതൃത്വം)…
- 113 nijaṃ tasya na hīyeta tadvat paramakāraṇe | yadi … (ഭരിക്കുമ്പോൾ) അവന്റെ (രാജാവിന്റെ) സ്വന്തം (രാജസ്വഭാവം) ക്ഷയിക്കുന്നില്ല;
- 114 tathā tasya yathānyeṣāṃ yathānyeṣāṃ tathāsya tu | tasmādanekātmatayā … (നാനാത്വപക്ഷത്തിൽ) അവന് എങ്ങനെയോ അവ്വണ്ണം മറ്റുള്ളവർക്കും, മറ്റുള്ളവർക്ക് എങ്ങനെയോ…
- 115 tasmādekaśivatve'tra sthite naikasya bandhatā | mokṣatā copapadyeta nirmalaṃ … അതിനാൽ ഇവിടെ ഏകശിവത്വം സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ ഏകനായ (ശിവന്) ബന്ധത്വവും മോക്ഷത്വവും…
- 116 rūpadvayaṃ yuktimatsyājjanmāderyugapanna ca | sambhavaḥ syāttathārūpaśivatvādanyadarśane രൂപദ്വയം (നിർമലം, സമലം) ഒരേസമയം യുക്തമാകുമോ?
- 117 dūṣaṇaṃ saṃprasajyeta na tatheha kadācana | ekatve bandhatādyasti … (അന്യദർശനത്തിൽ) ദൂഷണം വന്നുചേരും;
- 118 ekasyaivātmano yadvadaṅgabhedo vicitratā | yugapadbandhapīḍādistadvannānāśarīratā ഏകനായ ഒരേ ആത്മാവിന് അംഗഭേദവും വൈചിത്ര്യവും, ഒരേസമയം (വിവിധ അംഗങ്ങളിൽ) ബന്ധനവും പീഡയും…
- 119 sthite'pi vāra nānātve kaivalye na viśeṣatā | eko'pi … അല്ലെങ്കിൽ നാനാത്വം സ്ഥിതിചെയ്താലും കൈവല്യത്തിൽ വിശേഷത (ഭേദം) ഇല്ല;
- 120 sarvajñatvādirūpeṇa sarva eva śivāḥ sthitāḥ | vyāpakāśca tathā … സർവജ്ഞത്വാദിരൂപത്താൽ എല്ലാവരും ശിവന്മാരായിത്തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു;
- 121 etasyāmapyavasthāyāṃ nāmabhedo na vidyate | hataṃ kenaikarūpatvaṃ sāmānye'pi … ഈ (മുക്ത) അവസ്ഥയിലും നാമഭേദം കാണപ്പെടുന്നില്ല;
- 122 śivatve na viśeṣo'sti śāvaleyādivadyathā | tāsu vyaktiṣu rūpādisaṃniveśādibhedataḥ ശിവത്വത്തിൽ വിശേഷം (ഭേദം) ഇല്ല — ശാവലേയം മുതലായ (പശുക്കളുടെ കാര്യത്തിൽ) എങ്ങനെയോ അവ്വണ്ണം;
- 123 vailakṣaṇyaṃ gavādīnāṃ na tathehāsti kiṃcana | mukteṣu nirviśeṣatvāt … പശു മുതലായവയ്ക്കുള്ള വൈലക്ഷണ്യം (വ്യാവർത്തകത്വം) ഇവിടെ യാതൊന്നുമില്ല;
- 124 yugapatsarvakāryādvā saṃmatatvādamatsarāt | tāvatā viśvasampatteḥ sarvajñatvādacitratā അല്ലെങ്കിൽ — ഒരേസമയം സർവകാര്യവും (നിർവഹിക്കുന്നതുകൊണ്ടും), സമ്മതത്വം (പരസ്പരസമ്മതി)…
- 125 nānātmabhāve śaive vā śaive vābhedavādini | sarvasya sarvarūpatvaṃ … നാനാത്മഭാവമുള്ള ശൈവദർശനത്തിലോ, അല്ലെങ്കിൽ അഭേദവാദിയായ ശൈവദർശനത്തിലോ — സർവത്തിന്റെയും…
- 126 anantaśaktiyogitvādaluptatvāt svaśaktiṣu | sthitaṃ śivatvaṃ sarvatra viśeṣācchaivavādinām അനന്തശക്തിയോഗമുള്ളതുകൊണ്ടും, സ്വന്തം ശക്തികളിൽ അലുപ്തമായതുകൊണ്ടും…