शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 asmadrūpasamāviṣṭaḥ svātmanātmanivāraṇe | śivaḥ karotu nijayā namaḥ śaktyā … অস্মৎ-ৰূপত (অৰ্থাৎ 'মই'-ভাৱত) সমাবিষ্ট সেই শিৱে নিজৰ আত্মাৰে আত্মাৰ নিৰোধ-আৱৰণৰ কাৰ্য…
- 2 ātmaiva sarvabhāveṣu sphurannirvṛtacidvibhuḥ | aniruddhecchāprasaraḥ prasaraddṛkkriyaḥ śivaḥ সকলো ভাৱত স্ফুৰি উঠা, শান্ত চিৎস্বৰূপ সৰ্ৱব্যাপী, যাৰ ইচ্ছাৰ প্ৰসাৰ অনিৰুদ্ধ আৰু যাৰ…
- 3 sa yadāste cidāhlādamātrānubhavatallayaḥ | tadicchā tāvatī tāvajjñānaṃ tāvatkriyā … যেতিয়া তেওঁ চিৎ-আহ্লাদ-মাত্ৰৰ অনুভৱতে লীন হৈ থাকে, তেতিয়া তেওঁৰ ইচ্ছা ততখিনিয়েই,…
- 4 susūkṣmaśaktitritayasāmarasyena vartate | cidrūpāhlādaparamo nirvibhāgaḥ parastadā তেতিয়া তেওঁ অতি সূক্ষ্ম শক্তি-ত্ৰিতয়ৰ সামৰস্যৰে বৰ্তি থাকে;
- 5 na paraṃ tadavasthāyāṃ vyavasthaiṣā vyavasthitā | yāvatsamagrajñānāgrajñātṛsparśadaśāsvapi সেই অৱস্থাত এই ব্যৱস্থা (তিনি শক্তিৰ পৃথক ব্যৱস্থা) ইয়াৰ পৰা আগুৱাই থিৰ হৈ নাথাকে —…
- 6 evaṃ na jātucittasya viyogastritayātmanā এনেদৰে তেওঁৰ চিৎৰ ত্ৰিতয়-স্বৰূপৰ পৰা কেতিয়াও বিয়োগ নহয়।
- 7 yadā tu tasya ciddharmavibhavāmodajṛmbhayā কিন্তু যেতিয়া তেওঁৰ চিৎ-ধৰ্মৰূপ বিভৱৰ আমোদৰ জৃম্ভণ-বিকাশৰ দ্বাৰা —
- 8 vicitraracanānānākāryasṛṣṭipravartane | bhavatyunmukhitā cittā secchāyāḥ prathamā tuṭiḥ বিচিত্ৰ-ৰচনাযুক্ত নানা কাৰ্যৰ সৃষ্টিৰ প্ৰৱৰ্তনত চিৎৰ যি উন্মুখতা হয়, সেয়াই ইচ্ছাৰ প্ৰথম…
- 9 sā ca dṛśyā hṛduddeśe kāryasmaraṇakālataḥ | praharṣāvedasamaye darasaṃdarśanakṣaṇe আৰু সেই (উন্মুখতা) হৃদয়ৰ অঞ্চলত দৃশ্য হয় — কৰিবলগীয়া কামক সোঁৱৰণ কৰাৰ সময়ত, হঠাৎ…
- 10 anālocanato dṛṣṭe visargaprasarāspade | visargoktiprasaṅge ca vācane dhāvane … বিনা আলোচনাৰে কিবা দেখা হ’লে, বিসৰ্গৰ প্ৰসাৰৰ আস্পদত, বিসৰ্গ-উক্তিৰ প্ৰসঙ্গত, বচনত আৰু…
- 11 kutsite'kutsitasya syātkathamunmukhateti cet 'কুৎসিত (নিন্দনীয়) কামত অকুৎসিত (শিৱ)ৰ উন্মুখতা কেনেকৈ হ’ব পাৰে?
- 12 rūpaprasārarasato garhitatvamayuktimat | pañcaprakārakṛtyoktiśivatvānnijakarmaṇe (উত্তৰ:) নিজ-ৰূপৰ প্ৰসাৰৰ ৰসৰ পৰা (যি উন্মুখতা হয়, তাত) গৰ্হিততা থকা যুক্তিসংগত নহয়;
- 13 gacchato nistaraṅgasya jalasyātitaraṅgitām বৈ থকা নিস্তৰঙ্গ পানীৰ তীব্ৰ তৰঙ্গিত হোৱাৰ অৱস্থাত —
- 14 ārambhe dṛṣṭimāpātya tadaunmukhyaṃ hi gamyate | vrajato muṣṭitāṃ … আৰম্ভণিতে দৃষ্টি পেলালে সেই (তৰঙ্গৰ) ঔন্মুখ্য বুজা যায়;
- 15 bodhasya svātmaniṣṭhasya racanāṃ prati nirvṛtiḥ | tadāsthāpravikāso yastadaunmukhyaṃ … নিজৰ আত্মাত নিষ্ঠ বোধৰ ৰচনাৰ প্ৰতি যি নিৰ্ৱৃতি, সেই (সৃষ্টিৰ) প্ৰতি আস্থাৰ প্ৰবিকাশকেই…
- 16 kiṃciducchūnatā saiva mahadbhiḥ kaiściducyate | tasyecchā kāryatāṃ yātā … সেইটোৱেই কিঞ্চিৎ উচ্ছূনতা (অলপ স্ফীতি) বুলি কোনো কোনো মহান্জনে কয়;
- 17 aunmukhyasya ya ābhogaḥ sthūlaḥ secchā vyavasthitā | naicānmukhyaprasaṅgena … ঔন্মুখ্যৰ যি স্থূল আভোগ (পূৰ্ণ-গ্ৰাস), সেইটোৱেই ইচ্ছা বুলি ব্যৱস্থিত হয়;
- 18 goḥ stanātpātataḥ kṣīre vikārastata eva hi | na … গাইৰ চিঁৰাৰ পৰা পৰি অহাৰ সময়তে গাখীৰত বিকাৰ আহে;
- 19 yata icchati tajjñātuṃ kartuṃ vā secchayā kriyā | … যিহেতু তেওঁ সেইটো জানিবলৈ বা কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে, সেই ইচ্ছাৰে ক্ৰিয়া (হয়);
- 20 anantaraṃ hi tatkāryajñānadarśanaśaktitā তাৰ অব্যৱহিত পাছত সেই কাৰ্যৰ জ্ঞান আৰু দৰ্শনৰ শক্তিতা (হয়)।
- 21 jñānaśaktistadarthaṃ hi yo'sau sthūlaḥ samudyamaḥ | sā kriyāśaktiruditā … জ্ঞানশক্তিয়েই তাৰ বাবে;
- 22 evaṃ sarvasamutpattikāle śaktitrayātmatā | na nivṛttā, nacaunmukhyaṃ nivṛttaṃ, … এনেদৰে সকলো সমুৎপত্তিৰ কালত শক্তি-ত্ৰয়ৰ আত্মতা নিবৃত্ত নহয়, ঔন্মুখ্যও নিবৃত্ত নহয়,…
- 23 yadekataraniryāṇe kāryaṃ jātu na jāyate | tasmātsarvapadārthānāṃ sāmarasyamavasthitam যিহেতু এটাৰো নিৰ্যাণ (অপগম) হ’লে কাৰ্য কেতিয়াও নজন্মে, সেয়েহে সকলো পদাৰ্থৰ সামৰস্য…
- 24 ghaṭādigrahakāle'pi ghaṭaṃ jānāti sā kriyā | jānāti jñānamatraiva … ঘট আদি গ্ৰহণৰ কালতো 'ঘটক জানে' — সেই ক্ৰিয়া (থাকে);
- 25 aunmukhyābhāvatastasya nivṛttirnirvṛtiṃ vinā | dveṣye pravartate naiva na … ঔন্মুখ্যৰ অভাৱৰ পৰা তেওঁৰ নিবৃত্তি নিৰ্ৱৃতি অবিহনে নহয়;
- 26 buddhiṃ vinā kathaṃ bodhaḥ sā buddhiḥ prakṛteḥ prajā … 'বুদ্ধি অবিহনে বোধ কেনেকৈ হ’ব?
- 27 sā buddhiryat punaḥ sūkṣmaṃ sarvadikkaṃ vyavasthitam | jñānaṃ … সেই বুদ্ধি (এক বস্তু);
- 28 nyāyādibhirna tulyatvaṃ tairhi yā prākṛtī matiḥ | tasyā … ন্যায় আদি (দৰ্শন)ৰ (বুদ্ধিৰ) সৈতে ইয়াৰ তুল্যতা নাই;
- 29 tadevaṃ prasṛto devaḥ kadācicchaktimātrake এতেকে এনেদৰে প্ৰসৃত (প্ৰসাৰিত) সেই দেৱ কেতিয়াবা কেৱল শক্তি-মাত্ৰৰূপে —
- 30 bibharti rūpamicchātaḥ kadācijjñānaśaktitaḥ | sadāśivatvamudrekātkadācidaiśvarīṃ sthitim ইচ্ছাৰ পৰা ৰূপ ধাৰণ কৰে, কেতিয়াবা জ্ঞানশক্তিৰ পৰা, কেতিয়াবা সদাশিৱত্বৰ উদ্ৰেকৰ পৰা…
- 31 kriyāśaktisamābhogātkadācitsthūlavedanāt | vidyātvavidyeśānatvamantramantreśvarātmatām কেতিয়াবা ক্ৰিয়াশক্তিৰ সমাভোগৰ পৰা, কেতিয়াবা স্থূল বেদনৰ পৰা — বিদ্যাত্ব, বিদ্যেশানত্ব,…
- 32 ātmapracchādanakrīḍāṃ kurvato vā kathaṃcana | māyārūpamitītyādi ṣaṭtriṃśattattvarūpatām অথবা কোনোমতে আত্ম-প্ৰচ্ছাদনৰ ক্ৰীড়া কৰোঁতে 'মায়াৰূপ' ইত্যাদিৰূপে ষট্ত্ৰিংশৎ (ছয়ত্ৰিশ)…
- 33 bibhradbibharti rūpāṇi tāvatā vyavahārataḥ | yāvatsthūlaṃ jaḍābhāsaṃ saṃhataṃ … ৰূপ ধাৰণ কৰি কৰি তেওঁ ততখিনিলৈকে ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা ৰূপ ধৰে, যিমানলৈকে স্থূল, জড়াভাস, সংহত,…
- 34 tathā nānāśarīrāṇi bhuvanāni tathā tathā | visṛjya rūpaṃ … তেনেদৰে নানা শৰীৰ আৰু ভুৱনবোৰ সেই সেই ৰূপে এটা ৰূপ এৰি দি প্ৰোৎকৃষ্ট, অধম আৰু মধ্যম (আন…
- 35 sthānānurūpato dehāndehākāreṇa bhāvanāḥ | ādadattena tenaiva rūpeṇa pravibhāvyate স্থানৰ অনুৰূপে দেহ-আকাৰেৰে দেহবোৰ আৰু ভাৱনাবোৰ গ্ৰহণ কৰি সেই সেই ৰূপেৰেই তেওঁ প্ৰবিভাৱিত…
- 36 krīḍayā duḥkhavedyāni karmakārīṇi tatphaleḥ | saṃbhatsyamānāni tathā narakārṇavagahvare ক্ৰীড়াৰে দুঃখ-বেদ্য (দুখেৰে অনুভৱযোগ্য), কৰ্ম-কাৰী (বন্ধন-কৰ্ম উৎপাদক), নিজ ফলৰ সৈতে…
- 37 yathā nṛpaḥ sārvabhaumaḥ prabhāvāmodabhāvitaḥ যেনেকৈ এজন সাৰ্ৱভৌম নৃপতি নিজৰ প্ৰভাৱৰ আমোদেৰে ভাৱিত হৈ —
- 38 krīḍankaroti pādātadharmāṃstaddharmadharmataḥ | tathā prabhuḥ pramodātmā krīḍatyevaṃ tathā … ক্ৰীড়া কৰি কৰি সেই সেই ভূমিকাৰ ধৰ্ম অনুসৰি পদাতিকৰ (ভৃত্যৰ) ধৰ্ম পালন কৰে, তেনেদৰেই…
- 39 itthaṃ śivo bodhamayaḥ sa eva paranirvṛtiḥ | saiva … এইদৰে বোধময় শিৱ — তেৱেঁই পৰম নিৰ্ৱৃতি;
- 40 saiva śāktaśarīrādinārakāntaṃ hi bhūtatā | prasūyate svacidrūpapramukhaṃ pārthivāntakam তেৱেঁই শাক্ত শৰীৰ আদিৰ পৰা নৰক পৰ্যন্ত — এই ভূত-ভাৱ — নিজ চিৎ-ৰূপৰ পৰা আৰম্ভ কৰি…
- 41 svaśivatvamivājānanpaśvātmavyapadeśataḥ নিজৰ শিৱত্বক যেন নজনাৰ দৰে, 'পশু (বদ্ধ জীৱ)' এই ব্যপদেশৰ দ্বাৰা (অৱস্থিত হৈ);
- 42 tadrūpatvena vā paśyansthitaḥ śānta iva kvacit | kevaleśadṛdhatvena … অথবা সেই ৰূপত নিজকে দেখি, কোনোবা ঠাইত শান্তৰ দৰে অৱস্থিত;
- 43 aprabuddho niṣkalaśca kvacitpralayakevalī | ātmabodhī vikalavatkvacidvijñānakevalī অপ্ৰবুদ্ধ আৰু নিষ্কল হৈ কেতিয়াবা প্ৰলয়কেৱলী;
- 44 yogināmicchayā yadvannānārūpopapattitā | nacāsti sādhanaṃ kiṃcinmṛdādīcchāṃ vinā prabhoḥ যেনেকৈ যোগীসকলৰ ইচ্ছাৰে নানা ৰূপৰ উৎপত্তি হয়, তেনেকৈ প্ৰভুৰ ইচ্ছা অবিহনে মৃত্তিকা আদি…
- 45 dṛśyante'tra tadicchāto bhāvā bhītyādiyogataḥ ইয়াত তেওঁৰ ইচ্ছাৰ পৰা ভয় আদিৰ যোগেৰে ভাৱবোৰ (ভূতবোৰ) দৃষ্ট হয়।
- 46 evaṃ sarveṣu bhāveṣu yathā sā śivarūpatā এনেদৰে সকলো ভাৱত যেনেকৈ সেই শিৱৰূপতা (আছে) —
- 47 nīrūpatā nirvṛtirvā śaktitritayayogitā | sacitvaṃ saṃsthitaṃ nityaṃ kathanīyaṃ … নীৰূপতা, নিৰ্ৱৃতি, অথবা শক্তি-ত্ৰিতয়-যোগিতা, সচিত্ব (চেতনাযুক্ততা) — (এয়া) নিত্যভাৱে…
- 48 evaṃ sarvapadārthānāṃ samaiva śivatā sthitā | parāparādibhedo'tra śraddadhānairudāhṛtaḥ এনেদৰে সকলো পদাৰ্থৰ শিৱতা সমভাৱেই অৱস্থিত;
- 49 evaṃ bhedātmakaṃ nityaṃ śivatattvamanantakam | tathā tasya vyavasthānānnānārūpe'pi … এনেদৰে ভেদাত্মক, নিত্য, অনন্ত শিৱতত্ত্ব;