शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 atha sthite sarvadikke śivatattve'dhunocyate | tasmiñjñāte'thavājñāte śivatvamanivāritam ఇపుడు, సర్వదిక్కులందును స్థితమైన శివతత్త్వము (ఇట్లు నిరూపితమైన పిమ్మట) చెప్పబడుచున్నది:…
- 2 vahnirjñāto'thavājñātaḥ prakāśaṃ janayenna kim | ajñātaṃ na suvarṇaṃ … అగ్ని ఎరుగబడినను, ఎరుగబడకున్నను, ప్రకాశమును జనింపజేయదా?
- 3 satyamevaṃ tathāpīha suvarṇaṃ jñātamātrakam | mūlyādinopabhogāya dānārthamupayujyate నిజమే అట్లు;
- 4 cintāmaṇiravijñāto bhaveccintāmaṇiḥ sphuṭam | tathāpi kāryabhogārthaṃ sa jñātaḥ … ఎరుగబడని చింతామణి స్పష్టముగా (ఇంకను) చింతామణియే అగును;
- 5 sakṛjjñāte suvarṇe hi bhāvanā karaṇaṃ vrajet | ekavāraṃ … సువర్ణము ఒక్కసారి - ప్రమాణముచేతనో, శాస్త్రముచేతనో, గురువాక్యముచేతనో - ఎరుగబడినపుడు, (మరల)…
- 6 jñāte śivatve sarvasthe pratipattyā dṛḍhātmanā | karaṇena nāsti … సర్వస్థమైన (అన్నిటియందున్న) శివత్వము దృఢమైన ప్రతిపత్తిచేత (నిశ్చయజ్ఞానముచేత)…
- 7 jñāte'pi tarubhūmyādidārḍhyānna karaṇādikam | bhūtale pratyayaṃ yāti na … (భూమి) ఎరుగబడినపుడును, వృక్ష-భూమ్యాదుల దార్ఢ్యమువలన (స్థిరత్వమువలన) కరణాదికము (అక్కరలేదు);
- 8 tasmācchive'pyavijñāte jñāte vā śiva eva te | sarva … కావున శివుడు ఎరుగబడకున్నను, ఎరుగబడినను, ఆ సర్వమును శివమే;
- 9 vijñātaṃ jāyate puṃsāṃ yadyapyevamavasthitam | tathāpi citrakarmārthamupāyo vācya … విజ్ఞానము (గుర్తింపు) మనుష్యులకు ఇట్లు (స్వయముగా, ఇతర సాధనము లేక) అవస్థితమై జనించినను,…
- 10 tajjñānasphuṭatāhetau cintāratnasuvarṇavat | vahniryadyapi vijñātaḥ prakāśādi karotyasau ఆ జ్ఞానపు స్ఫుటత (స్పష్టత) హేతువునందు, చింతారత్న-సువర్ణములవలె - అగ్ని (ఇదివరకే)…
- 11 tathāpi yojito yuktyā prakāśamadhikaṃ gṛhe | dīpenānyatamenāpi na … అయినను, యుక్తిచేత (సరియైన పద్ధతిచేత) యోజితమైన (సరిగా ఉంచిన) ఒకే దీపము ఇంటిలో, (అకుశలముగా…
- 12 tasmādupāyo vaktavyo dṛṣṭakāryaprasiddhaye | tataḥ svātmakriyaunmukhyamicchāprathamakodgamaḥ కావున దృష్టకార్యప్రసిద్ధి కొరకు (కనబడు ఫలసిద్ధి కొరకు) ఉపాయము చెప్పదగును;
- 13 samastacitrakāryāntargarbhiṇī śiṃbikākṛtiḥ | svarūpāhlādanirmuktirahitecchodayodgamaḥ (ఆ ఇచ్ఛ) సమస్త చిత్రకార్యములను లోపల గర్భితముగా ధరించిన శింబికాకృతి (గింజతిత్తివంటిది);
- 14 śavalā citirucyeta parasya pararūpiṇī | sā śaktiḥ parameśasya … శవల (చిత్రవర్ణ) చితి (చైతన్యము), పరుని (పరమశివుని) రూపమునే కలిగి, పరమునిదిగా చెప్పబడును;
- 15 na dravyavyatiriktāsti kriyā naca na vidyate | na … క్రియ ద్రవ్యమునుండి వ్యతిరిక్తము (భిన్నము) కాదు, అయినను అది లేనిదియు కాదు;
- 16 nacāpi kevalāddravyāt kiṃcanāpi pravartate | tasmāditthamiha jñeyaṃ śāktaṃ … కేవల ద్రవ్యమునుండి (దాని శక్తి లేక) ఏదియు ప్రవర్తింపదు;
- 17 prathamodaya icchāyāḥ sarvabhāvaikyadeśyatā | sa eva śāktabodhātmasvacchāvayavarūpavān ఇచ్ఛ యొక్క ప్రథమోదయమునందు (మొదటి లేచుటయందు) సర్వభావైక్యదేశ్యత (అన్ని భావముల ఏకత్వమును…
- 18 svānandaikarasāhlādī svakāryārthaśarīravān | tathāsthitasya dhyānena bodhādvā tatsvarūpabhāk (ఆ ఇచ్ఛ) తన ఆనందపు ఏకరసముచేత ఆహ్లాదించునది, తన కార్యములైన అర్థములను (విషయములను) శరీరముగా…
- 19 tasyecchāspandanaṃ pūrvanyagbhāvo hlādasaṃgamaḥ | bhūpabhūpatiśaktyābhamagnyaṃ tatpūrṇacillayāt దాని ఇచ్ఛాస్పందనము (కోరిక చలనము) పూర్వ న్యగ్భావమును (ముందు లోనికి లాగుటను),…
- 20 yāti vyāptiṃ tathābhūtāṃ śāmyadāmodasatkriyām | śāntānandavapuḥ svaccha urarīkṛtadṛkkriyaḥ అట్టి వ్యాప్తిని పొందును, దాని సత్క్రియ (యథార్థ వ్యాపారము) శమించు ఆమోదము (శాంతిని పొందు…
- 21 madhyavyomaśāntabodhabharalabdhodayaḥ śivaḥ | tasyāpi vidyudālokavadabhedavatī calā (ఇది) శివుడు - మధ్యవ్యోమమునందలి (కేంద్ర శూన్యమునందలి) శాంతబోధపు భారముచేత (నిండుదనముచేత)…
- 22 bhāvisvabhedatatkṛtyajñānapraunmukhyavartinī | nijabhāvakṛtasṛṣṭitadanugrahacetanā (ఆ శక్తి) భావిస్వభేదము (రాబోవు ఆత్మభేదము), దాని కృత్యములను ఎరుగు ప్రౌన్ముఖ్యమునందు…
- 23 bhāsate'vasthitā śaktiḥ śaivī śaivārthadāyikā | tataḥ saiva svayaṃ … శైవీశక్తి (శివుని శక్తి) అవస్థితమై, శైవార్థమును (శివమను లక్ష్యమును) ప్రసాదించుచు…
- 24 nyagbhūtecchā jñānamayī spandanāvitatāṃginī | vidyāmantrakalākalpyadehasaṃpiṇḍitodbhavā న్యగ్భూతేచ్ఛ (ఇచ్ఛ లోనికి అణగగా), జ్ఞానమయి (జ్ఞానప్రధానమై), స్పందనముచేత విస్తరించిన…
- 25 tejaḥkaṇaprasaravadupalabhyā viyatyalam | sthitiḥ sādāśivī cāsāvadhikārābhimānatā తేజఃకణ ప్రసరమువలె (వెలుగు కణము వ్యాపించునట్లు, ఆ శక్తి) చైతన్య వియత్తునందు (ఆకాశమునందు)…
- 26 samalā tatsamāśleṣāt sarveśitvasamudgamaḥ | tasya śaktipradīpasya kiraṇābhodyamapradā (ఆ శక్తి) ఆ (పరిమిత అవస్థతో) సమాశ్లేషమువలన సమల (కల్మషసహిత) యై, సర్వేశిత్వ సముద్గమమును…
- 27 tataḥ sthūlairmantramayairaṅgaiḥ sarvakriyāparā | bhavatīśvararūpeṇa svakāryākhilarūpiṇī పిమ్మట, మంత్రమయములైన స్థూల అంగములతో, శక్తి సర్వక్రియాపరయై - ఈశ్వరరూపముగా, తన కార్యముల…
- 28 tasyāpi śaktirmṛtpiṇḍaghaṭavadviśvatāṃ gatā | yāvadyāvattaredvidyāmāyādighanapārthivam అతని శక్తియు, మృత్పిండము ఘటమగునట్లు, విశ్వత్వమును పొందినది - విద్యా-మాయాది ఘన పార్థివమును…
- 29 tattvaṃ devastathā tāvadbhāvaśaktyā ghaṭādika | nijaśaktisamāviṣṭerāyānti śivasampadaḥ ప్రతి తత్త్వము దేవుడే;
- 30 kriyāśaktiparātmatve kvacitpiṇḍaśivātmatā | kvacidantaḥkṛtau jñānādbhavetpadaśivātmatā క్రియాశక్తి పరమైనపుడు, ఒకచోట పిండశివాత్మత (పిండముగా శివునితో ఏకత్వము);
- 31 icchāmātre rūpaśivastaraṃge tadatītatā | kartṛmātre sarvabhāvavyatītaśivabhāvatā ఇచ్ఛామాత్రమునందు రూపశివుడు;
- 32 dṛḍhāṃguliniveśena dṛḍhasthūlanirīkṣaṇāt | bhramato bhāvacalanāt plavācca prekṣaṇākṣateḥ దృఢముగా అంగుళి (వ్రేళ్ళు) ఉంచుటచేత, దృఢ స్థూల (వస్తువు)ను స్థిరముగా నిరీక్షించుటచేత,…
- 33 puro'ṇupuñjabhrāntyāptyā cittvalābho jaḍeṣvapi | sarvacitkṣepataḥ sāmyātsarvatrecchātra īdṛśī ఎదుట త్రిప్పుచున్న అణుపుంజమును (కణసమూహమును స్పష్టముగా) భ్రాంతిగా (గ్రహించుట) ఆప్తివలన,…
- 34 pratītyudgamakāle tu sārvabhāvyādasau vibhuḥ | sṛṣṭānubhavado rūḍheramūrtajñānacillayāt ప్రతీత్యుద్గమకాలమునందు (జ్ఞానము లేచు సమయమున) మాత్రము, సర్వభావత్వమువలన (అది అన్నియు…
- 35 jñānayogasamudyuktilīnatvena kriyāgamaḥ | icchātaḥ kāntitejobhistatkartṛtvamaheśatā జ్ఞానయోగ సముద్యుక్తియందు (జ్ఞానము-యోగముల పూర్ణ సంయోగమునందు) లీనమగుటవలన క్రియాగమము (క్రియ…
- 36 saṃviddehatadgatatve saṃvitsvātantryamāpatet | toṣe nirvṛtiyogo vā dārḍhyāt svātantryametayoḥ సంవిత్తు దేహమును, దానిలోని వాటిని వ్యాపించినపుడు, సంవిత్స్వాతంత్ర్యము (జ్ఞానపు…
- 37 duḥkhāsaktyānyathāsaktyā sukhe nirvṛtibhūmitā | jaḍakāyāṃganicaye maddārḍhyocitacintayā దుఃఖమునందు అనాసక్తిచేత, ఆసక్తిని అన్యథా (ఆత్మవైపు) మరల్చుటచేత, సుఖమునందు నిర్వృతిభూమిత…
- 38 jaḍāśeṣapadārthātmarūḍhestadbodhapūrṇatā | nijābhimānasaṃsṛṣṭe svaśarīre mahodayāt జడములైన సమస్త పదార్థముల ఆత్మగా రూఢివలన (స్థిరనిష్ఠవలన) ఆ బోధపు పూర్ణత (కలుగును);
- 39 anyadehe tathāvṛttestathā buddhiviśiṣṭatā | bhāvanātītanirmūlasatkāryādivisargavat అన్యదేహమునందును అట్లే వృత్తివలన (యోగప్రవేశమువలన) అట్లే బుద్ధివిశిష్టత (జ్ఞానపు విశేషత)…
- 40 tattadbhāvabharāsaktestattannirmāṇamānatā | lasadagrasphurattejaḥ kaṇasattodbhavo mahān ఆయా భావముల (స్థితుల) భారమునందు ఆసక్తివలన ఆయాదాని నిర్మాణమానత (సృజించు సామర్థ్యము) కలుగును;
- 41 devatāhemanirmāṇasannidhānasphuṭārthatāḥ | sāmmukhyavṛttidehāntaratirāgamahāguṇāḥ దేవతా-హేమ నిర్మాణము (దేవతలను, బంగారమును సృజించుట), సన్నిధానము (కావలసినదానిని ఎదుట…
- 42 dehāntareṣu saṃkrāntiḥ parityāgo'pareṣvapi | antarmukhamukhākṣyādikramagocaracidgateḥ ఇతర దేహములలోనికి సంక్రాంతి (ప్రవేశము), (స్వదేహ) పరిత్యాగము, ఇతరములందును (ప్రవేశము) -…
- 43 saṃsparśatastadudbodha anyatrāpi tathā sthitiḥ | svadehe devadṛḍhatā nāgādidamanārhatā (కేవల) సంస్పర్శముచేత ఆ (శక్తి) ఉద్బోధము (మేల్కొలుపు), అన్యత్రయు అట్లే స్థితి;
- 44 tathā sakalarūpāṇāṃ bhāvanaiva tathā svayam | nijāntaḥ sṛṣṭibāhyasthasthūlasannidhiyogataḥ అట్లే సకల రూపముల (సాక్షాత్కారము) భావనయే;
- 45 ātmano mahimā jñeyastataḥ sṛṣṭeranantatā | sthūlabhāvādavibhrāntadṛṣṭipātāttadekatām ఆత్మ యొక్క మహిమ ఎరుగదగును, దానినుండి సృష్టి యొక్క అనంతత;
- 46 prāpito jagadaikyaṃ ca samantādavakalpate | yatra tatrāpi viśrāntilīnaṃ … అట్లు ప్రాపితుడై (చేర్చబడి), జగత్తు యొక్క ఐక్యమును అంతటను సమకల్పించును (పొందును);
- 47 viśvamekasvarūpeṇa rūpeṇa pratipadyate | śivabhāvanayauṣadhyā baddhe manasi saṃsṛteḥ విశ్వమును ఏకస్వరూపముగా గ్రహించును;
- 48 kāṣṭhakuḍyādiṣu kṣipte rasavacchivahematā | tattattattvabalāveśāt sarvavastvekarūpiṇam రసము (పాదరసము) కాష్ఠ-కుడ్యాదులపై (కట్టె-గోడ మొదలగువానిపై) వేయబడినపుడు (వాటిని బంగారముగా…
- 49 sthairyeṇābhāvabhāvānāmātmānaṃ nirmiṇoti saḥ | svaśarīre dṛḍhā śaktiḥ prāptākṣyādividheyatām స్థైర్యముచేత (స్థిరత్వముచేత) అతడు అభావముల-భావముల (లేనివాని, ఉన్నవాని) ఆత్మను నిర్మించును;
- 50 tadvadanyatra bhāvādau svātmaśaktyā kilādhipaḥ | sarvabhāveṣu sadyogātsatyatve śivatā … అట్లే అన్యత్రయు - భావాదులందు - తన స్వాత్మశక్తిచేత (సాధకుడు) నిజముగా అధిపుడు (ప్రభువు);
- 51 sarvakāmadughā sādhvī śivatā prasarennṛṇām | padasyārthaḥ padārthatvamitthamarthavyavasthitau సర్వకామదుఘ (కోరికలన్నిటిని ఇచ్చు) సాధ్వి (మంగళమైన) శివత మనుష్యులకు ప్రసరించును;
- 52 yasmātpadārthatā tulyā cittābhāvodbhavo muhuḥ | sarvatra cittābhāvena satyākāratayā … పదార్థత (వస్తుత్వము) సర్వత్ర సమానమగుటవలన, దాని చిత్త(లో)ఉండుట (చైతన్యమునందు ఉండుట) పదేపదే…
- 53 sarvatrānubhavāvasthāprasaraḥ sārato bhavet | sarvasyaiva sthiraṃ rūpaṃ sarvākāratadātmanā సర్వత్ర అనుభవావస్థా ప్రసరము (అనుభవస్థితి వ్యాపనము) సారతః (తత్త్వతః) కలుగును;
- 54 sarvākāre mahākāraracanā rucirācirāt | sarvatraikye sthirā rūḍhirjanyā rāgādināhatā సర్వాకారమైన (చైతన్యమునందు) మహాకారరచన (గొప్ప రూపపు నిర్మాణము) త్వరలోనే రుచిరముగా…
- 55 sarvasya śreyaso nūnaṃ satyānnirgatatā matā | mūle samarthatāveśo … సర్వ శ్రేయస్సు యొక్క నిర్గమనము నిశ్చయముగా సత్యమునుండియే (కలుగునని) భావింపబడును;
- 56 kāryo mūlasamāveśa iti jñātvā tathodayaḥ | sarvāmūrtatvatattvāsthābuddhidṛṣṭiprasaktitaḥ మూలసమావేశము (మూలమునందు లయము) చేయదగును;
- 57 samyagutpadyate'ntardhirūpaṇaṃ bhaktinirgatiḥ | matirmamatvanirmāṇamanasāṃ mahatāṃ tarām అంతర్దృష్టి యొక్క రూపణము (లోచూపు దర్శనము), భక్తి నిర్గతి (భక్తి పొంగి ప్రవహించుట), మతి…
- 58 prasaratyasti vijñānaṃ sarvadikkamabādhitam | mamatvamānase sādhu sādhūnāṃ saktimāgate సర్వదిక్కులకు వ్యాపించు అబాధిత విజ్ఞానము ప్రసరించును, సాధువుల (సత్పురుషుల) మనస్సు…
- 59 saṃkalpaprabhavaṃ sarvaṃ jagadetadanantakam | sarvaṃ mameti nirvyūḍhe syāttadekamayo … ఈ అనంతమైన జగత్తు యావత్తును (శివుని) సంకల్పమునుండి ఉద్భవించును;
- 60 abhimānāttathaivaiṣāṃ bhāvasargaḥ pravartate | pratyekadevagrāmasya mamatābhiniveśataḥ అట్టి అభిమానమువలన (స్వాత్మాభావనవలన) వీరికి (సాధకులకు) - ప్రతి దేవగ్రామమునకును (దేవతా…
- 61 divyāni tānyayatnena prasaranti samantataḥ | sāmastyena prasarpanto nirviśeṣā … ఆ దివ్య (సృష్టులు) అయత్నముగా (శ్రమ లేక) అంతటను ప్రసరించును;
- 62 sadā krīḍāvaśādeva kāmāḥ syuḥ sarvagocarāḥ | viśeṣamamatāveśapraveśavaśato mahān సదా కేవల క్రీడావశమువలననే (సాధకుని) కామములు (కోరికలు) సర్వగోచరములగును (అన్నిటిపై చెల్లును);
- 63 tanusvarūpanirmāṇāparimāṇabhavodayaḥ | śivatattve tridhābhūte svacchākālakalākale తనువులను, స్వరూపములను నిర్మించు అపరిమిత భవపు (అస్తిత్వపు) ఉదయము (కలుగును), శివతత్త్వము…
- 64 sakale ca samāsaktastattadrūpoparūpaṇam | sāmarthye'khaṃḍasāmarthyaṃ satate jñānavīryatā సకలమునందు (అంశ ప్రపంచమునందు) సమాసక్తుడై ఆయా రూపపు ఉపరూపణము (రూపకల్పన);
- 65 īśe samagrakartṛtvaṃ sarasvatyā manūttamaḥ | prameye mamatāveśānnirmiṇoti navaṃ … ఈశుని (ప్రభుత్వ తత్త్వమునందు) సమగ్ర కర్తృత్వము;
- 66 kalane cidghanatvaṃ syādvedane sarvacidgamaḥ | snehe tu sarvakāmatvaṃ … కలనయందు (గ్రహించు శక్తియందు) చిద్ఘనత్వము (చైతన్యపు ఘనత);
- 67 niyame sarvayamanaṃ kaivalyaṃ pralayākale | svātmano hyaniruddhārthā nirupādhivibhūtikā నియమమునందు (సంయమ శక్తియందు) సర్వయమనము (అందరిని నిగ్రహించుట);
- 68 sarvākārābhimānena mametidṛḍhasaktinā | sarvākārasamāpattiranantaivopajāyate సర్వాకారాభిమానముచేత (అన్ని రూపములు తానను భావనచేత), 'ఇది నాది' అను దృఢాసక్తిచేత, సర్వాకార…
- 69 naitacchāstraṃ vinā proktaṃ kāyākāreṇa kāyikam | jalena jalarūpaṃ … ఇది శాస్త్రప్రమాణము లేక చెప్పబడలేదు: కాయాకారముచేత (శరీరరూపమును ధరించుటచేత) కాయికము…
- 70 sarvavyāptyā snehapūrṇaṃ stryādikāyātmacintanāt | jagadvidheyatāmeti kimutaikaśarīrakam సర్వవ్యాప్తిచేత, స్నేహపూర్ణమైన స్త్ర్యాది కాయమును (స్త్రీ మొదలగువారి దేహమును) తన ఆత్మగా…
- 71 sarvamasmīti ruciraṃ rūpamātmani cintayan | ahameva matparo na … 'నేను సర్వమును' అను రుచిర (శోభాయమాన) రూపమును తన ఆత్మయందు చింతించుచు, 'నేనే (సర్వమును),…
- 72 sarvasmin mayi kasyāpi kāyaṃ dhyāyan jugupsitam | mamaivāsau … నేను సర్వమైనపుడు, ఎవని శరీరమునైన జుగుప్సితముగా (అసహ్యముగా) ధ్యానించుచో - నాదే అయిన ఆ…
- 73 vyāpakatve śatrudehaṃ svaṃ bhramantaṃ vicintayet | vidrutaṃ karabhārūḍhaṃ … వ్యాపకత్వమునందు, శత్రుదేహమును తనదిగా - తరిమివేయబడి, పారిపోయి, ఒంటెపై ఎక్కింపబడినదిగా -…
- 74 vyāptaṃ kiñcidripordehaṃ madīyaṃ saṃharāmyaham | jaḍarūpo bhavāmīti cintayā … '(నాచేత) వ్యాప్తమై నాదే అయిన శత్రుదేహమును నేను సంహరించుచున్నాను, అందు జడరూపుడనగుచున్నాను'…
- 75 vyāptidārḍhye naktamekaṃ candraṃ vātmānamutthitam | vicintya prasravantaṃ ke … వ్యాప్తి దృఢమైనపుడు, రాత్రి తన్ను ఉదయించిన ఏకచంద్రునిగా, ఎవని (తలపై) అమృతమును…
- 76 cittattvaṃ cintayan rūpaṃ vyāpakaṃ vākhilātmasu | avināśyekapiṇḍe vā … చిత్తత్త్వమును (చైతన్యతత్త్వమును) - దాని రూపమును అఖిల ఆత్మలందు వ్యాపకముగా, లేక…
- 77 sravatkṛṣṇāmṛtaṃ meghamātmopari nijātmakam | dhyāyato bālamātmānaṃ sā jarā … తనపై కృష్ణామృతమును (నల్లని అమృతమును) స్రవించు మేఘమును తన ఆత్మరూపముగా, తన్ను బాలునిగా…
- 78 dhyānaṃ nāmātra yatsarvaṃ sarvākāreṇa lakṣyate | bhāvanācakṣuṣā sādhvī … ఇచట ధ్యానమనగా - దేనిచేత సర్వము సర్వాకారముగా లక్షింపబడునో అది;
- 79 yena yenendriyeṇārtho gṛhyate tatra tatra sā | śivatā … ఏ ఏ ఇంద్రియముచేత అర్థము గ్రహింపబడునో, అచటచట ఆ సత్యమైన శివత లక్షింపబడును;
- 80 yasyāṃ yasyāṃ pratītau tu śivo'smīti manogamaḥ | tasyāṃ … ఏ ఏ ప్రతీతియందు (అనుభవమునందు) 'నేను శివుడను' అను మనోగమము (మనసునందలి భావన) కలుగునో, ఆ…
- 81 yasminnarthe sadātyāgo gacchatastiṣṭhato'pivā | dhāvataḥ khādato vāpi sa … ఏ అర్థమునందైనను సదా (ఆ 'నేను శివుడను' అను నిశ్చయమును) వీడకుండుట - నడచుచున్నను,…
- 82 bhāvite'bhāvite vāpi śivatve śivataiva me | sarvadā pitṛmātrāditaulyadārḍhyena … శివత్వము భావితమైనను (ధ్యానింపబడినను), భావితము కాకున్నను, నాది శివతయే, సర్వదా;
- 83 tathāpi kośahemādisādṛśyaṃ yogasatyatā | śivo'smīti madicchātaḥ sarvabhāvapravartanam అయినను యోగపు సత్యత (నిర్ధారణ) కోశమునందలి హేమాదుల (మూసలోని బంగారము మొదలగువాని పరీక్ష)…
- 84 ata eva śivaḥ sarvamiti yogo'tha cetasi | santataṃ … ఇందుచేతనే 'శివుడే సర్వము' అను యోగము చిత్తమునందు నిరంతరముగా (నిలిచియుండును);
- 85 aniruddho japo'styeva sarvāvasthāsvasau japaḥ | nānākāraiḥ sadā kurvannudayan … అనిరుద్ధమైన (నిరోధింపబడని) జపము ఉన్నదే ఉన్నది;
- 86 abhyāsenāsmi so'pyatra japaḥ parama ucyate | saṃkalpāñjanayannasmi sthitaḥ … అభ్యాసముచేత 'నేను అతడను' అనునదియు ఇచట పరమ జపమని చెప్పబడును;
- 87 so hi nāma japo jñeyaḥ satyādistrividho hi saḥ … అదియే నిజముగా జపమని ఎరుగదగును, అది సత్యాది (వాస్తవము) మొదలు త్రివిధము;
- 88 pratipattyānayā snānaṃ nirmalīkaraṇaṃ matam | duḥkhe vāpi sukhe … ఈ ప్రతిపత్తిచేత (నిశ్చయజ్ఞానముచేత) స్నానము నిర్మలీకరణముగా (శుద్ధి చేయుటగా) భావింపబడును -…
- 89 śivo'smītimanohlādo jalasnānaṃ paraṃ matam | cinnirmalā tanmayaṃ hi … 'నేను శివుడను' అను మనోహ్లాదమే (మనసు ఆనందమే) పరమ జలస్నానముగా భావింపబడును;
- 90 ityāsthājalaśaucena śuddhisnānaṃ tathoditam | sarvabhāvāḥ śivākārā antarbhūtāḥ śivānale ఇట్టి ఆస్థాజలశౌచముచేత (నిశ్చయమను నీటి శుద్ధిచేత) శుద్ధిస్నానము అట్లు చెప్పబడినది;
- 91 so'haṃ śivaḥ sutṛpto'smi homa ityuditaḥ paraḥ | atrākāre … 'ఆ శివుడను నేను, పూర్తిగా తృప్తుడను' అని పరమ హోమము చెప్పబడును;
- 92 tasmādasmi nirākāṃkṣastṛptyānyo homa īdṛśaḥ | pūjanānnāsti me tuṣṭirnāsti … కావున నేను నిరాకాంక్షుడను (కోరికలేనివాడను);
- 93 pūjakairavibhedena sadā pūjeti pūjanam | atrākāre ca me … పూజకులతో అభేదముగా (ఏకత్వముగా) ఉండుట సదా పూజ - అదియే (యథార్థ) పూజనము;
- 94 liṃgādike pūjito'smi sadā pūjeti vā sthitā | pūjakaḥ … 'లింగాదులందు పూజింపబడువాడను నేనే' అని, లేక అట్లు సదా పూజ నిలిచియున్నది;
- 95 kimetenātmabhāvena tṛptyā vā parapūjanam | sarvākāreṣu bhogyena yajanaṃ … ఈ ఆత్మభావముచేతగాని, తృప్తిచేతగాని పరపూజనముతో (వేరొకదానిని పూజించుటతో) ఏమి పని?
- 96 bhuñje'haṃ yatra tatrāpi bhogalagnaḥ pratītitaḥ | śivo'smi sādhanāviṣṭaḥ … నేను ఎచటనైనను భోగమునందు లగ్నుడనై (నిమగ్నుడనై) అనుభవించుచు, ప్రతీతిచేత (అనుభవమందలి…
- 97 śiva evānayā sthityā satyayā yāga uttamaḥ | yena … ఈ సత్యమైన స్థితిచేత శివుడే ఉత్తమ యాగము;
- 98 sa mayā kriyate yāgaḥ śivatvādyāga uttamaḥ | śivaṃ … ఆ యాగము నాచేత చేయబడును, శివమగుటవలన అది ఉత్తమ యాగము.
- 99 bhinno'pyabhinna evāsmi śiva itthaṃ viceṣṭanam | śivo bhoktā … భిన్నుడనైనను అభిన్నుడనే, శివుడను - ఇట్లే సమస్త విచేష్టనము (వ్యాపారము): శివుడే భోక్త,…
- 100 bhuktvodeti śivāvasthā sthitetthaṃ bhoktṛrūpatā | śivaḥ kartā śivaḥ … అనుభవించిన పిమ్మట శివావస్థ ఉదయించును;
- 101 śiva eva phalāvasthā vyāpāra iti sādhuṣu | bhāvanākaraṇābhyāṃ … శివుడే ఫలావస్థ, వ్యాపారమును - అని సాధువులందు (సత్పురుషులందు).
- 102 yathā tathā pratiṣṭhāmaḥ prabuddhasyeti vartanam | yaddṛśyaṃ yacca … 'ఏ విధముగా ఉన్నను (శివమునందే) ప్రతిష్ఠితులమై ఉందుము' - అని ప్రబుద్ధుని (మేల్కొనినవాని)…
- 103 yacchrāvyaṃ tacchivavyaktestacchivatvena saṃśritaḥ | gamye grāhye tathā vācye … - ఏది శ్రావ్యమో (వినదగినదో), అది (అంతయు) - శివుని వ్యక్తివలన (ప్రకటనవలన) - శివత్వముగా…
- 104 sthite śivatve baddhāstho bhavet sarvagataḥ śivaḥ | mantavye … శివత్వము స్థితమైనపుడు, నిశ్చయమునందు దృఢుడైనవాడు సర్వగతుడైన (సర్వవ్యాపి) శివుడగును -…
- 105 sukhe duḥkhe vimohe ca sthito'haṃ paramaḥ śivaḥ | … సుఖమునందు, దుఃఖమునందు, విమోహమునందును నేను పరమ శివుడనై నిలిచియుందును;
- 106 bhavati śivamayātmā sarvabhāvena sarvaḥ ప్రతివాడును, తన సర్వభావముచేత (అన్నియు తానగుటచేత), శివమయాత్ముడగును.
- 107 śaivādīni rahasyāni pūrvamāsanmahātmanām | ṛṣīṇāṃ vaktrakuhare teṣvevānugrahakriyā శైవాది రహస్యములు పూర్వము మహాత్ములైన ఋషుల ముఖకుహరమునందు (నోటిలో) ఉండెను;
- 108 kalau pravṛtte yāteṣu teṣu durgamagocare | kalāpigrāmapramukhe samucchinne … కలి ప్రవృత్తమైనపుడు (ఆరంభమైనపుడు), ఆ (ఋషులు) కలాపగ్రామ ప్రముఖమైన (కలాపమను గ్రామము మొదలగు)…
- 109 kailāsādrau bhraman devo mūrtyā śrīkaṃṭharūpayā | anugrahāyāvatīrṇaścodayāmāsa bhūtale - దేవుడు, శ్రీకంఠరూపమైన మూర్తితో కైలాసాద్రిపై తిరుగుచు, అనుగ్రహము కొరకు అవతరించి,…
- 110 muniṃ durvāsasaṃ nāma bhagavānūrdhvaretasam | nocchidyeta yathā śāstraṃ … - ఊర్ధ్వరేతస్కుడైన (బ్రహ్మచారియైన) దుర్వాసుడను ముని(ని భగవంతుడు నియోగించెను): 'శాస్త్రము…
- 111 tataḥ sa bhagavān devādādeśaṃ prāpya yatnavān | sasarja … పిమ్మట ఆ భగవంతుడు (దుర్వాసుడు) దేవునినుండి ఆదేశమును పొంది, యత్నవంతుడై,…
- 112 tasmin saṃkramayāmāsa rahasyāni samantataḥ | so'pi gatvā guhāṃ … అతనియందు రహస్యములను సమగ్రముగా సంక్రమింపజేసెను (అందించెను);
- 113 tannāmnā cihnitaṃ tatra sasarja manasā sutam | khamutpapāta … అచట ఆ నామముచేత (త్ర్యంబకమను పేరుచే) చిహ్నితుడైన (గుర్తింపబడిన) సుతుని మనస్సుచేత సృజించెను;
- 114 siddhastadvatsutotpattyā siddhā evaṃ caturdaśa | yāvatpañcadaśaḥ putraḥ sarvaśāstraviśāradaḥ ప్రతివాడును అట్లే సుతోత్పత్తిచేత సిద్ధుడాయెను;
- 115 sa kadācillokayātrāmāsīnaḥ prekṣate tataḥ | bahirmukhasya tasyātha brāhmaṇī … అతడు ఒకనాడు ఆసీనుడై లోకయాత్రను (లోకవ్యవహారమును) చూచుచుండెను;
- 116 rūpayauvanasaubhāgyabandhurā sā gatā dṛśam | dṛṣṭvā tāṃ lakṣaṇairyuktāṃ … ఆమె రూప-యౌవన-సౌభాగ్యములచే బంధుర (మనోహర) యై అతని దృష్టికి వచ్చెను;
- 117 sadharmacāriṇīṃ samyaggatvā tatpitaraṃ svayam | arthayitvā brāhmaṇīṃ tāmānayāmāsa … - సధర్మచారిణిగా (ధర్మపత్నిగా భావించి), స్వయముగా ఆమె తండ్రివద్దకు చక్కగా వెడలి, (ఆమెను)…
- 118 brāhmaṇena vivāhena tato jātastathāvidhaḥ | tena yaḥ sa … ఆ బ్రాహ్మణ వివాహముచేత అపుడు అట్టి (సిద్ధ స్వభావుడు) ఒకడు జనించెను;
- 119 nāmnā sa saṃgamādityo varṣādityo'pi tatsutaḥ | tasyāpyabhūt sa … అతడు నామముచేత సంగమాదిత్యుడు;
- 120 ānandasaṃjñakastasmādudbabhūva tathāvidhaḥ | tasmādasmi samudbhūtaḥ somānandākhya īdṛśaḥ అతనినుండి ఆనందనామకుడైన అట్టివాడు ఉద్భవించెను;
- 121 karomi sma prakaraṇaṃ śivadṛṣṭyabhidhānakam | evameṣāṃ tryambakākhyā terambā … శివదృష్టి అను పేరు గల ప్రకరణమును (గ్రంథమును) నేను రచించితిని.
- 122 sthitā śiṣyapraśiṣyādyairvistīrṇā maṭhikoditā | tadevametadvihitaṃ mayā prakaraṇaṃ manāk - శిష్య-ప్రశిష్యాదులచేత స్థాపితమై, విస్తీర్ణమై (విస్తరించి), మఠికగా (మఠ సంప్రదాయముగా)…