The Heart of Recognition · Chapter 1

The Heart of Recognition — Chapter 1

प्रत्यभिज्ञाहृदयम्

Pratyabhijñāhṛdayam


Chapter 1 20 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 citiḥ svatantrā viśvasiddhihetuḥ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଚିତି (ପରମ ଚୈତନ୍ୟ) ବିଶ୍ୱର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର କାରଣ।
  2. 2 svecchayā svabhittau viśvam unmīlayati ସେ ନିଜ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ନିଜ ଆତ୍ମରୂପୀ ପଟ ଉପରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଉନ୍ମୀଳିତ କରନ୍ତି।
  3. 3 tan nānā anurūpa-grāhya-grāhaka-bhedāt ସେହି (ବିଶ୍ୱ) ଅନୁରୂପ ଗ୍ରାହ୍ୟ (ଜ୍ଞେୟ) ଓ ଗ୍ରାହକ (ଜ୍ଞାତା)ର ଭେଦ ହେତୁ ନାନା ରୂପ ଧାରଣ କରେ।
  4. 4 citi-saṃkocātmā cetano 'pi saṅkucita-viśvamayaḥ ଚିତିର ସଙ୍କୋଚକୁ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଚେତନ (ଜୀବ) ମଧ୍ୟ ସଙ୍କୁଚିତ ବିଶ୍ୱମୟ ଅଟେ।
  5. 5 citir eva cetana-padād avarūḍhā cetya-saṅkocinī cittam ଚିତି ସ୍ୱୟଂ ଚେତନ ପଦରୁ ଅବତରଣ କରି ଚେତ୍ୟ (ଜ୍ଞେୟ ବିଷୟ)ଦ୍ୱାରା ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇ ଚିତ୍ତ ହୁଏ।
  6. 6 tan-mayo māyā-pramātā ସେହି (ଚିତ୍ତ)ମୟ ହିଁ ମାୟା-ପ୍ରମାତା (ମାୟାବଦ୍ଧ ଜୀବାତ୍ମା)।
  7. 7 sa caiko dvi-rūpas tri-mayaś catur-ātmā sapta-pañcaka-svabhāvaḥ ସେ ଏକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ରୂପ, ତିନି ମୟ, ଚାରି ଆତ୍ମା ଏବଂ ସପ୍ତ-ପଞ୍ଚକ ସ୍ୱଭାବର ଅଟନ୍ତି।
  8. 8 tad-bhūmikāḥ sarva-darśana-sthitayaḥ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନ (ଦାର୍ଶନିକ ମତ)ର ସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକ ସେହି (ଏକ ଚୈତନ୍ୟ)ର ଭୂମିକା (ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ତର)…
  9. 9 cid-vat tac-chakti-saṅkocān malāvṛtaḥ saṃsārī ସ୍ୱରୂପତଃ ଚିତ୍-ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତିର ସଙ୍କୋଚ ଦ୍ୱାରା ମଳଆବୃତ ହୋଇ ସେ ସଂସାରୀ ହୁଅନ୍ତି।
  10. 10 tathāpi tad-vat pañca-kṛtyāni karoti ତଥାପି ସେ (ସଂସାରୀ ଜୀବ) ତାଙ୍କ (ଶିବ)ଭଳି ପଞ୍ଚକୃତ୍ୟ (ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ସଂହାର, ତିରୋଧାନ, ଅନୁଗ୍ରହ)…
  11. 11 ābhāsana-rakti-vimarśana-bījāvasthāpana-vilāpanatas tāni ଆଭାସନ (ପ୍ରକଟନ), ରକ୍ତି (ଆସ୍ୱାଦନ), ବିମର୍ଶନ (ପ୍ରତ୍ୟବେକ୍ଷଣ), ବୀଜାବସ୍ଥାପନ (ବୀଜରୂପେ ସ୍ଥାପନ) ଓ…
  12. 12 tad-aparijñāne sva-śaktibhir vyāmohitatā saṃsāritvam ସେହି (ସ୍ୱରୂପ)ର ଅପରିଜ୍ଞାନ ହେଲେ ନିଜ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାମୋହିତ ହେବା ହିଁ ସଂସାରିତ୍ୱ…
  13. 13 tat-parijñāne cittam eva antarmukhī-bhāvena cetana-padādhyārohāc citiḥ ସେହି ସ୍ୱରୂପର ପରିଜ୍ଞାନ ହେଲେ ଚିତ୍ତ ସ୍ୱୟଂ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ ଚେତନ ପଦରେ ଆରୋହଣ କରି ଚିତି ହୋଇଯାଏ।
  14. 14 citi-vahnir avaroha-pade channo 'pi mātrayā meyendhanaṃ pluṣyati ଚିତି-ବହ୍ନି (ଚୈତନ୍ୟରୂପୀ ଅଗ୍ନି) ଅବରୋହ ପଦ (ବଦ୍ଧାବସ୍ଥା)ରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅଂଶତଃ ମେୟରୂପୀ…
  15. 15 bala-lābhe viśvam ātmasāt karoti ବଳଲାଭ (ଚିତିଶକ୍ତିର ପ୍ରାପ୍ତି) ହେଲେ ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ଆତ୍ମସାତ୍ କରେ।
  16. 16 cid-ānanda-lābhe dehādiṣu cetyamāneṣv api cid-aikātmya-pratipatti-dārḍhyaṃ jīvan-muktiḥ ଚିଦାନନ୍ଦ-ଲାଭ ହେଲେ ଦେହ ଆଦି (ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ) ଚେତ୍ୟ (ଜ୍ଞେୟ) ରୂପେ ପ୍ରତୀତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍-ସହିତ…
  17. 17 madhya-vikāsāc cid-ānanda-lābhaḥ ମଧ୍ୟ (ମଧ୍ୟନାଡ଼ୀ/ସୁଷୁମ୍ନା)ର ବିକାଶରୁ ଚିଦାନନ୍ଦର ଲାଭ ହୁଏ।
  18. 18 vikalpa-kṣaya-śakti-saṅkoca-vikāsa-vāha-cchedādy-antakoṭi-nibhālanādaya ihopāyāḥ ଏଠାରେ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା — ବିକଳ୍ପକ୍ଷୟ (ସଂକଳ୍ପର ଲୟ), ଶକ୍ତିର ସଙ୍କୋଚ ଓ ବିକାଶ, ବାହ-ଚ୍ଛେଦ…
  19. 19 samādhi-saṃskāravati vyutthāne bhūyo bhūyaś cid-aikyāmarśān nityodita-samādhi-lābhaḥ ସମାଧି-ସଂସ୍କାରଯୁକ୍ତ ବ୍ୟୁତ୍ଥାନ (ସମାଧି-ପରବର୍ତ୍ତୀ ବାହ୍ୟବ୍ୟବହାର) ସମୟରେ ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍-ଏକତ୍ୱର…
  20. 20 tadā prakāśānanda-sāra-mahā-mantra-vīryātmaka-pūrṇāhantā-veśāt sadā sarva-sarga-saṃhāra-kāri-nija-saṃvid-devatā-cakreśvaratā-prāptir bhavatīti śivam ତତ୍ପରେ ପ୍ରକାଶ ଓ ଆନନ୍ଦସାର, ମହାମନ୍ତ୍ର (ଅହଂ)ର ବୀର୍ଯ୍ୟସ୍ୱରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅହନ୍ତାରେ ଆବେଶ ଦ୍ୱାରା,…