ईश्वरप्रत्यभिज्ञाकारिका
Īśvarapratyabhijñākārikā
- 1 idam etādṛgityevaṃ yad vaśād vyavatiṣṭhate vastu pramāṇaṃ tat … 'આ આવા પ્રકારનું છે' એમ જેને વશ વસ્તુ નિશ્ચિત રૂપે વ્યવસ્થિત થાય છે, તે પ્રમાણ છે;
- 2 so 'ntas tathāvimarśātmā deśakālādyabhedini ekābhidhānaviṣaye mitir vastuny abādhitā તે (આભાસ), આંતરિક, 'આ આવું છે' એવા વિમર્શ-આત્મા (વિમર્શ-સ્વરૂપ) — દેશ-કાળ આદિથી અભિન્ન…
- 3 yathāruci yathārthitvaṃ yathāvyutpatti bhidyate ābhāso 'py artha ekasminn … આભાસ, એક જ — અનુસંધાનથી સિદ્ધ — અર્થ(વસ્તુ)માં પણ, રુચિ પ્રમાણે, જરૂરિયાત (પ્રયોજન)…
- 4 dīrghavṛttordhvapuruṣadhūmacāndanatādibhiḥ yathābhāsā vibhidyante deśakālāvibhedinaḥ દીર્ઘ, વૃત્ત (ગોળ), ઊર્ધ્વ, પુરુષ, ધૂમ, ચાંદનતા (ચંદન-પણું) આદિ વડે, (આભાસો) — પોતે…
- 5 tathaiva sadghaṭadravyakāñcanojjvalatādayaḥ ābhāsabhedā bhinnārthakāriṇas te padaṃ dhvaneḥ એ જ રીતે, સત્ (હોવું), ઘટ, દ્રવ્ય, કાંચન (સોનું), ઉજ્જ્વલતા આદિ — એ આભાસ-ભેદો, ભિન્ન અર્થ…
- 6 ābhāsabhedād vastūnāṃ niyatārthakriyā punaḥ sāmānādhikaraṇyena pratibhāsād abhedinām વસ્તુઓની નિયત અર્થ-ક્રિયા વળી આભાસ-ભેદથી (ઉદ્ભવે છે) — જે (આભાસો) સામાનાધિકરણ્ય (એક…
- 7 pṛthagdīpaprakāśānāṃ srotasāṃ sāgare yathā aviruddhāvabhāsānām ekakāryā tathaikyadhīḥ જેમ જુદા-જુદા દીપકોના પ્રકાશો (એક પ્રકાશમાં મળે છે), અથવા જેમ સ્રોત(પ્રવાહો) સાગરમાં (મળે…
- 8 tatrāviśiṣṭe vahnyādau kāryakāraṇatoṣṇatā tattacchabdārthatādyātmā pramāṇād ekato mataḥ તે અવિશિષ્ટ (અભિન્ન) વહ્નિ (અગ્નિ) આદિમાં — કાર્ય-કારણતા, ઉષ્ણતા, તે-તે શબ્દની અર્થ-તા…
- 9 sā tu deśādikādhyakṣa-ntarabhinne svalakṣaṇe tātkālikī pravṛttiḥ syād arthino … પણ તે (અર્થ-ક્રિયા), દેશ આદિના ભિન્ન અધ્યક્ષ(પ્રત્યક્ષ)થી વિભક્ત સ્વલક્ષણ…
- 10 dūrāntikatayārthānāṃ parokṣādhyakṣatātmanā bāhyāntaratayā doṣair vyañjakasyānyathāpi vā અર્થો (આભાસો ભિન્ન ભાસે છે) — તેમની દૂર-નિકટતા વડે, પરોક્ષ-અધ્યક્ષ…
- 11 bhinnāvabhāsacchāyānām api mukhyāvabhāsataḥ ekapratyavamarśākhyād ekatvam anivāritam ભિન્ન અવભાસની છાયા ધારણ કરનારા (આભાસો)ને માટે પણ એકત્વ અનિવારિત (અ-રોધાયેલ) છે — મુખ્ય…
- 12 arthakriyāpi sahajā nārthānām īśvarecchayā niyatā sā hi tenāsyā … અર્થ-ક્રિયા પણ વસ્તુઓને સહજ (સ્વભાવસિદ્ધ) નથી;
- 13 rajataikavimarśe 'pi śuktau na rajatasthitiḥ upādhideśāsaṃvādād dvicandre 'pi … '(આ) ચાંદી છે' એવો એક વિમર્શ હોવા છતાં, શુક્તિ(છીપ)માં ચાંદીની વાસ્તવિક સ્થિતિ નથી, કેમ…
- 14 guṇaiḥ śabdādibhir bhedo jātyādibhir abhinnatā bhāvānām ittham ekatra … આમ, ભાવો(વસ્તુઓ)નો — શબ્દ આદિ ગુણો વડે — ભેદ, અને — જાતિ આદિ વડે — અભિન્નતા, બંને એક…
- 15 viśvavaicitryacitrasya samabhittitalopame viruddhābhāvasaṃsparśe paramārthasatīśvare જ્યારે ઈશ્વર — પરમાર્થ-સત્ (વાસ્તવિક રીતે સત્), વિરુદ્ધ કે અભાવના સ્પર્શથી રહિત, વિશ્વના…
- 16 pramātari purāṇe tu sarvadā bhātavigrahe kiṃ pramāṇaṃ navābhāsaḥ … — પણ પ્રમાતા(વિષયી), પુરાણ (આદિમ), સદા ભાસતા-વિગ્રહ(પ્રકાશિત-સ્વરૂપ)વાળો, અને સર્વ…
- 17 apravartitapūrvo 'tra kevalaṃ mūḍhatāvaśāt śaktiprakāśeneśādivyavahāraḥ pravartyate અહીં, જે પૂર્વે ક્યારેય પ્રવર્તાવાયું ન હતું — કેવળ મૂઢતા(મોહ)ને વશ — એવો 'ઈશ' આદિ રૂપે…